حقوق شهروندی؛ کلید حکمرانی عادلانه در دنیای مدرن
حسین ایمانی جاجرمی_ استاد جامعهشناسی دانشگاه تهران در یادداشتی نوشت: در دنیای مدرن، حکومتها دیگر بر پایه نظامهای موروثی و سنتی شکل نمیگیرند، بلکه روابط آنها با شهروندانی که آنها را انتخاب کردهاند، بر اساس خواست و اراده مردم است. در این چهارچوب، روابط میان دولت و مردم در قالب قانون اساسی تنظیم میشود؛ سندی که مرجع نهایی داوری میان تصمیمات حکومت و رضایت عمومی شهروندان است.
ایران آنلاین: قانون اساسی که بر پایه شهروندی تدوین شده، خود معنای «غیرخودی» را بیمعنا میکند؛ هر فردی که تابعیت ایران را دارد و مشمول قوانین اساسی کشور است، «خودی» محسوب میشود، صرفنظر از دیدگاهها و مواضع فکری او.
این افراد باید از تمامی حقوق قانونی و شهروندی خود برخوردار باشند. با این حال، در عمل گاه دیده میشود که برخی دستگاهها به شکل ناعادلانه تبعیض قائل میشوند.
بنابراین رئیسجمهوری و نهادهای تحت فرمان وی باید با اتخاذ سیاستهایی جامع و ضمانت اجرای قوی، جلوی چنین تبعیضاتی را بگیرند. از طرف دیگر، دولت میتواند از طریق حمایت و ایجاد دیدهبانهای حقوق شهروندی در جامعه مدنی، این نابرابریها را شناسایی و پیگیری کند.
این دیدهبانها میتوانند حوزههای مختلف را رصد کرده و اطمینان یابند که قانون اساسی به طور عادلانه و برابر در همه مناطق و گروهها اجرا میشود. مناطق محروم و گروههای خاص ممکن است بیشتر از سایرین دچار تبعیض و احساس «غیرخودی» شدن شوند. اصلاح این وضعیت، شرط اصلی دستیابی به جامعهای برابر و مبتنی بر حقوق شهروندی است.
ادامه تقسیمبندی به «خودی» و «غیرخودی» باعث ممانعت از مشارکت گسترده شهروندان در اداره امور کشور و بهرهمندی کامل آنها از حقوقشان خواهد شد. امروزه بسیاری از مردم عملکرد حکومتها و نهادها را بر اساس پایبندی به حقوق شهروندی ارزیابی و داوری میکنند و این مسأله اهمیت حیاتی در اصول حکومتداری دارد. در نهایت، تضمین حقوق شهروندی و از بین بردن تبعیضها باید در رأس سیاستها قرار گیرد تا جامعهای عادلانه، برابر و پویا شکل گیرد.
انتهای پیام/