گـذار از حقوق بین‌الملل

چگونه فروپاشی یک گفتمان مسلط مشروعیت نظام بین‌الملل کنونی را زیرسؤال برده است؟

گـذار از حقوق بین‌الملل

فرشید فرحناکیان_ دکترای حقوق نفت و گاز در یادداشتی نوشت: ترامپ بارها آشکارا اعلام کرده که خود را مقید به قواعد حقوق بین‌الملل نمی‌داند. او در اظهاراتی جنجالی تصریح کرده است که تنها «اخلاق شخصی و تشخیص فردی»‌اش، مرز تصمیم‌گیری‌های اوست.

جهان

تجمعات در قانون اساسی: «حق تأییدشده» یا «حق تضمین‌شده»؟

تجمعات در قانون اساسی: «حق تأییدشده» یا «حق تضمین‌شده»؟

فرشید فرحناکیان، حقوقدان در روزنامه ایران نوشت: صرف بیان یک آزادی در اصل قانون اساسی به‌منظور اذعان بدان آن و تأیید چنین آزادی در قانون اساسی کافی نیست. محمد بروجردی عبده، می‌نویسد که قوانین بر دو قسم است: قواعد تعیینیه که مقصود اصلی از وضع قوانین است و قواعد تضمینیه که برای تضمین عملی شدن قواعد تعیینیه وضع‌شده‌اند.

سیاست

ونزوئلا؛ آزمایشگاه حقوق بین‌الملل اقتصادی

خصوصی‌سازی هزینه تحریم در دعوای اخیر هالیبرتون علیه ونزوئلا؛

ونزوئلا؛ آزمایشگاه حقوق بین‌الملل اقتصادی

فرشید فرحناکیان_ دکترای حقوق نفت و گاز در یادداشتی نوشت: تحولات ژانویه ۲۰۲۶ در ونزوئلا، شامل مداخله نظامی ایالات‌ متحده و بازداشت رئیس ‌جمهوری مستقر، نقطه عطفی در همپوشانی میان حقوق بین‌الملل سرمایه‌گذاری، مداخله قهری و بازآرایی ژئواکونومیک منابع طبیعی محسوب می‌شود.

جهان

نفت ونزوئلا «غنیمت فوری» نیست!

نفت ونزوئلا «غنیمت فوری» نیست!

فرشید فرحناکیان_ دکترای حقوق نفت و گاز  در یادداشتی نوشت: در ذهن افکار عمومی، هرگاه نام ونزوئلا و ایالات‌متحده در یک جمله کنار هم قرار می‌گیرد، یک فرض تقریباً بدیهی به ذهن می‌رسد؛ «نفت».

جهان

شرکت‌های دولتی؛ ستون بودجه یا حفره پنهان آن؟

شرکت‌های دولتی؛ ستون بودجه یا حفره پنهان آن؟

فرشید فرحناکیان، حقوقدان در یادداشتی نوشت: گزارش اخیر دیوان محاسبات درباره عملکرد شرکت‌های دولتی و شبه‌دولتی، بار دیگر یکی از قدیمی‌ترین و درعین‌حال حل‌نشده‌ترین معضلات حکمرانی اقتصادی را به سطح افکار عمومی آورد: «نسبت مبهم، پرهزینه و غیرشفاف شرکت‌های دولتی با بودجه عمومی.»

سیاست

بودجه و مسأله حق بر خدمات عمومی

بودجه و مسأله حق بر خدمات عمومی

دکتر فرشید فرحناکیان، حقوقدان در یادداشتی نوشت: رشد ۲ درصدی بودجه که رئیس‌جمهوری آن را نشانه «انضباط مالی» و «پرهیز از تبدیل‌شدن به منبع تورم» معرفی می‌کند، قابل دفاع به نظر می‌رسد. جلوگیری از چاپ پول و کنترل کسری بودجه، اصولی شناخته‌شده است و کشورها این مسیر را برای مهار تورم پیموده‌اند. پرسش اینجاست: آیا کوچک‌سازی بودجه الزاماً به معنای تقویت حقوق اقتصادی مردم است؟ یا اینکه برخی حقوق مهم؛ به‌ویژه حق بر خدمات عمومی، هم تحت تأثیر قرار می‌‌گیرند؟

سیاست

نقش توافق هسته‌ای عربستان و آمریکا در بازآرایی نظام امنیت انرژی هسته‌ای خلیج‌فارس

نقش توافق هسته‌ای عربستان و آمریکا در بازآرایی نظام امنیت انرژی هسته‌ای خلیج‌فارس

فرشید فرحناکیان، دکترای حقوق نفت و گاز در یادداشتی نوشت: ایالات‌متحده و عربستان سعودی در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۵ با امضای «بیانیه مشترک تکمیل مذاکرات همکاری هسته‌ای غیرنظامی» گامی راهبردی برداشتند که می‌تواند نقطه عطفی در معماری ژئواکونومیک انرژی خاورمیانه باشد. این توافق شامل انتقال فناوری رآکتور، تعهدات طولانی‌مدت در زمینه امنیت، نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای است.

جهان

قوانین متروک و نظم خودجوش جامعه

قوانین متروک و نظم خودجوش جامعه

فرشید فرحناکیان_ حقوقدان در یادداشتی نوشت: در نظام‌های حقوقی همیشه قوانینی وجود دارند که اگرچه رسماً لغو نشده‌اند؛ اما در عمل از سوی نهادهای اجرایی و قضایی کنار گذاشته شده اند. این قوانین که به آن‌ها «قوانین متروک» گفته می‌شود، به لحاظ شکلی همچنان معتبرند؛ اما از نظر اجتماعی و کارکردی از حیات ساقط شده‌اند.

سیاست

حاکمیت در عصر داده: بازاندیشی در مدل مشارکت عمومی–خصوصی

حاکمیت در عصر داده: بازاندیشی در مدل مشارکت عمومی–خصوصی

فرشید فرحناکیان، حقوقدان در یادداشتی در روزنامه ایران نوشت: جهان در حال عبور از منطق سنتی خصوصی‌سازی به مرحله‌ای تازه از حکمرانی اقتصادی است؛ مرحله‌ای که در آن دولت و بازار دیگر دو قطب متقابل نیستند، بلکه در قالب مشارکت عمومی–خصوصی (Public–Private Partnership)، شریکانی در اداره زیرساخت‌های حیاتی و داده‌های ملی هستند.

سیاست

پایان جهانی‌سازی بی‌مرز داده‌ها

پایان جهانی‌سازی بی‌مرز داده‌ها

فرمان اجرایی دونالد ترامپ در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۵ (۳ مهر ۱۴۰۴) با عنوان «نجات تیک‌تاک در عین حفاظت از امنیت ملی با عنوان Saving TikTok While Protecting National Security»، نقطه عطفی در مواجهه دولت ایالات‌متحده با پلتفرم‌های فناوری خارجی محسوب می‌شود. این فرمان، واگذاری بخش آمریکایی تیک‌تاک از شرکت چینی بایت‌دنس (ByteDance) به کنسرسیومی از سرمایه‌گذاران آمریکایی را نهایی کرد و به یکی از مناقشه‌برانگیزترین پرونده‌های روابط فناوری و سیاست بدل شد.

سیاست

ژئوپلیتیک نفت در مثلث واشنگتن، دهلی و مسکو

ژئوپلیتیک نفت در مثلث واشنگتن، دهلی و مسکو

آمریکا چهارشنبه ۱۵ مرداد در واکنش به ادامه خرید نفت روسیه توسط هند، دستور اجرایی اعمال ۲۵ درصد تعرفه اضافی بر هند را امضا کرد و به ‌این ‌ترتیب، تعرفه کالاهای هندی را دو برابر کرد و به ۵۰ درصد رساند.

سیاست

تحلیل حقوقی تصمیم شورای نگهبان

تحلیل حقوقی تصمیم شورای نگهبان

فرشید فرحناکیان، وکیل دادگستری در یادداشتی نوشت: مجلس شورای اسلامی اخیراً طرحی را با هدف «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم» تصویب کرد که با اکثریت قاطع نمایندگان به تأیید رسید.

سیاست

موازنه در تعهدات بین‌المللی، با قانون تعلیق مشروط همکاری با آژانس

موازنه در تعهدات بین‌المللی، با قانون تعلیق مشروط همکاری با آژانس

نمایندگان مجلس شورای اسلامی ۴ تیرماه ۱۴۰۴ طرحی را به قانون تبدیل کردند که بر اساس آن، دولت موظف خواهد بود همکاری‌های خود با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را به حالت تعلیق درآورد؛ مگر آنکه شروطی ازجمله تضمین امنیت تأسیسات هسته‌ای و رعایت حق بهره‌مندی صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای به تأیید شورای عالی امنیت ملی برسد.

سیاست