
سخن گفتن از مارتین هایدگر (۱۹۷۶-۱۸۸۹)، گویی قدم گذاشتن در جنگلی مهآلود است که در آن نور و سایه مدام از هم عبور میکنند. هایدگر خود در «درآمدی بر متافیزیک» هشدار میدهد که تفکر، راههای آسان را نمیپذیرد و تنها از جایی آغاز میشود که انسان حاضر باشد در برابر پرسش اساسى «بودن» بایستد. او مینویسد: «پرسش از هستی، بنیادیترین و دور از دسترسترین پرسش است.»

هنگامی که سخن از فردوسی و شاهنامه به میان میآید، ناخودآگاه حس شکوه و وسعتی در ما بیدار میشود که شبیه آن را کمتر در سنتهای حماسی جهان میتوان یافت. شاهنامه تنها «کتاب» نیست؛ یک «جهان» است؛ جهانی که برساخته تخیل خلاق، حافظه تاریخی یک ملت و نگاه ژرف یک ادیب بزرگ است. فردوسی، در اوج تنهایی و در مصاف با بیمهری زمانه، جهانی را از نو آفرید که نه فقط «حماسه»، که «معنا» را به زبان فارسی بازگرداند.

سیمون وی (۱۹۴۳-۱۹۰۹) از آن دسته متفکرانی است که نمیتوان میان زندگی و اندیشهاش مرزی روشن کشید. فلسفه او نه محصول تأملی انتزاعی در اتاقی آرام، بلکه نتیجه زیستی سخت، بدنمند، پرخطر و آگاهانه در معرض رنج است. وی فیلسوفی است که نوشتنش امتداد زیستنش است و زیستنش، نوعی ریاضت فکری و اخلاقی. به همین دلیل، مواجهه با آثار او بیش از آنکه شبیه خواندن یک دستگاه فلسفی منسجم باشد، شبیه به ورود به زیستجهانی است که در آن مفاهیمی چون «توجه»، «محنت»، «ریشهمندی»، «خلأ»، و «امر الهی» نه به مثابه مفاهیم نظری، بلکه همچون تجربههای زیسته فهم میشوند.

علیرضا پیروزان نویسنده و منتقد هنری درباره داریوش مهرجویی، یادداشتی را به روزنامه ایران ارائه کرد.

هانا آرنت (۱۹۷۵-۱۹۰۶) را باید با سه محور تکرارشونده در نوشتههایش شناخت:«جهان مشترک» (Common World)، مفهوم «زندگی فعال» (vita activa)، و کاوش در پیوند میان توانایی تفکر و امکان کنش اخلاقی-سیاسی.

علیرضا پیروزان نویسنده و منتقد ادبی درباره آلبر کامو یادداشتی را به روزنامه ایران ارائه کرد.

علیرضا پیروزان نویسنده و منتقد ادبی درباره آندره مالرو یادداشتی را به روزنامه ایران ارائه کرد.

جهان ادبی ریچارد براتیگان (۱۹۳۵-۱۹۸۴) در میانه دو گفتمان متناقض شکل گرفته است: از یک سو، گفتمان ضدساختار و رویایی نسل بیت که در پی رهایی از سلطه عقلانیت ابزاری، سرمایهداری، و نهادهای خانوادگی و اجتماعی بود؛ و از سوی دیگر، میراث مدرنیته آمریکایی که هنوز در ناخودآگاه متنهای او، با اصراری پنهان، به بازتولید نظم، معنا و روایت گرایش دارد.

منتقد ادبی در یادداشتی به روزنامه ایران درباره مرحوم ناصر تقوایی گفت: ناصر تقوایی را باید نه فقط کارگردانی برجسته، بلکه متفکری فرهنگی دانست.

علیرضا پیروزان نویسنده و منتقد ادبی در یادداشتی به روزنامه ایران درباره مرحوم ناصر تقوایی سخن گفت.

علیرضا پیروزان نویسنده و منتقد ادبی درباره تأثیرات عظیم حافظ بر فرهنگ و هویت ایرانی به روزنامه ایران توضیحاتی را ارائه کرد.

علیرضا پیروزان نویسنده و منتقد ادبی در یادداشتی که به روزنامه ایران داده است درباره تصاویر ثبت شده در ۸ سال دفاع مقدس آلفرد یعقوبزاده از برجستهترین عکاسهای جنگ نوشته است.