ویلهلم دیلتای، فیلسوف آلمانی و بنیانگذار جامعهشناسی تفهیمی، بر این باور بود که انسان و تجربه زیسته او را نمیتوان با معیارهای علوم طبیعی شناخت. بهزعم او، جهان انسانی نه صرفاً مجموعهای از علتها، بلکه عرصهای از «معنا»ست؛ و فهم این معنا نیازمند «منطق هرمنوتیکی» است منطقی که «فهمیدن» را متمایز از «دانستن» میداند.
در اولین جلسه از سلسله نشستهای «مدرسه عشق» که به همت انجمن علمی الهیات با همکاری گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد، دکتر رسول رسولیپور، استاد فلسفه دانشگاه خوارزمی، «رنجوری عشق» در زمانه ما را به بحث گذاشت.
سیدعلی آلداود عضو شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی درباره کتاب گزیده اسناد دیوانی عهد قاجار، یادداشتی را به روزنامه ایران ارائه کرد.
هکتردی گفت: دانشگاه، آینه جامعه است. وقتی جامعه معیار موفقیت را ثروت مادی میداند، سیاست به سطحینگری عادت میکند، و فضای عمومی از گفتوگوی عقلانی خالی میشود، نمیتوان انتظار داشت دانشگاه در برج عاج خود، ارزشهای دیگری را حفظ کند.
در عصری زندگی میکنیم که «منطق سودآوری» بر بسیاری از عرصههای زندگی ما سیطره انداخته است و این ماجرا دامن نهاد علم و دانشگاه را هم گرفته است بطوری که امروزه دانشگاهها در سطح جهان با بحرانی عمیق در بازتعریف رسالت و هویت خود روبهرو هستند.
به مناسبت روز جهانی فلسفه، «خانه حکمت ایرانیان در اتریش» به همت رایزنی فرهنگی ایران در وین و با همکاری دانشگاه تبریز، نشستی بینالمللی با عنوان «آینده جهان و مسائل نوین فلسفی» و با حضور برجستهترین فلاسفه معاصر جهان برگزار کرد.
نشست «خردورزی؛ رسالت جاودان فلسفه در حیات بشری» سهشنبه، ۴ آذرماه به مناسبت روز جهانی فلسفه در محل مرکز نشر دانشگاهی برگزار شد.
سومین پنجشنبه ماه نوامبر از سوی یونسکو «روز جهانی فلسفه» نامگذاری شده است؛ روزی برای بازاندیشی در ریشهها، ارزشها و افقهای اندیشه انسانی.
همایش «مبانی علمی و فلسفی هوشمصنوعی» در فرهنگستان علوم، علاوه بر یک گردهمایی علمی، آوردگاهی برای رویارویی چشماندازهای متفاوت درباره ماهیت و آینده هوش مصنوعی در ایران بود؛ از «فلسفه اسلامی و مفهوم تعقل انسانی» تا «الگوریتمپذیری ذهن»، از «ضرورت اخلاق و حکمرانی فناوری» تا «نیاز به ارائه تصویر کلان و واقعبینانه از این علم جوان اما پرشتاب».
بنیاد حکمت اسلامی صدرا، دو دهه است تألیف و انتشار دورهای جامع و بدیع از سرگذشت اندیشه در تاریخ بشری را در دست اقدام دارد که با رویکردی منصفانه، سهم ملل و فرهنگهای مختلف را از این سیر تطور روشن کند. تاکنون پنج جلد از مجموعه «تاریخ جامع فلسفه» زیر نظر آیتالله سیدمحمد خامنهای منتشر شده است.
عصر شنبه هفدهم آبان، بنیاد حکمت اسلامی صدرا که سالهاست نامش با فلسفه و حکمت گره خورده، میزبان آیین رونمایی از پنج جلد اول مجموعه «تاریخ جامع فلسفه» بود.
ابراهیم حاجیانی گفت: یکی از ضعفهای جدی در ایران، «تکسناریویی» بودن مطالعات و نبود نظام هشدار سریع برای رصد علائم و نشانههای تغییر است.
در روزگاری که گفتوگو میان فرهنگها و تمدنها به ضرورتی بنیادین در عرصه اندیشه بدل شده است، آیتالله سید مصطفی محققداماد، استاد فلسفه و حقوق اسلامی دانشگاه شهید بهشتی، در مراسم رونمایی از کتاب «فلسفه تطبیقی» اثر پل ماسون-اورسل، درباره نجات تفکر معاصر از انزوا از طریق فلسفه تطبیقی سخنرانی کرد.
انسان در طول تاریخ، همواره درگیر یک پارادوکس بنیادین بوده است: از سویی مجذوب زندگی و شور هستی است، و از سوی دیگر، با سایه سنگین و گریزناپذیر مرگ مواجه است. این تقابل ظاهری، سرچشمه عمیقترین ترسها و پرسشهای وجودی انسان است.
شادی، خوشی و خوشبختی، مفاهیمی هستند که همواره ذهن و ضمیر ما انسانها را به خود مشغول میکنند. برخورداری یا نابرخورداری از ثروت، شهرت، قدرت و... برای بسیاری از انسانها معیارهایی برای ارزیابی از میزان شادی، خوشی و خوشبختی خودشان و دیگران است.
طهحسین فراهانی روزنامهنگار گفت: «والدن دوم» بیش از یک رمان آرمانشهری است؛ این اثر به نوعی پلی است میان روانشناسی رفتاری و فلسفه اجتماعی.
کتاب «حکمت قلب» با عنوان فرعی «خیر، حقیقت و زیبایی در باطن همه ماست» نوشته پیتر کریفت، متأله مشهور معاصر، اثری با رویکردی الهیاتی-فلسفی و زمینهای مسیحی-کاتولیک است که به بازاندیشی درباب مفهوم قلب به عنوان یکی از منابع معتبر معرفت و حقیقت و نیز کانون اراده خیر و نهایتاً درک زیبایی میپردازد. نشر خزه به تازگی این کتاب را با ترجمه امیر یوسفی منتشر کرده است.
مراسم تجلیل از دکتر هادی خانیکی، استاد برجسته علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، فرصتی فراهم کرد برای بازخوانی نقش اندیشمندی که در دهههای اخیر، مفهوم «گفتوگو» را از یک واژه آکادمیک به روشی برای زیستن بدل کرد.
یحیی فوزی گفت: اندیشه نائینی، با ترکیب «فلسفه تاریخی»، «تحلیل فقهی» و «اجتهاد دینی»، الگویی نو از حکومت دینی ارائه میدهد که در آن مردم نقش فعالی دارند، قدرت سیاسی محدود و پاسخگوست و عدالت اجتماعی تحقق مییابد.
کتاب «زندگینامه خودنوشت» مارتینلوتر کینگ که با ترجمه محمدرضا معمارصادقی و توسط نشر کرگدن منتشر شده، ما را با زندگی و اندیشههای مبارزی آشنا میکند که یکی از زیباترین جنبشهای قرن بیستم را هدایت کرد.