این روزها در آستانه فصل سرما، طرح موضوع کمبود گاز در کشور، بویژه در استان‌های شمالی از سوی مسئولان، نگرانی‌هایی را ایجاد کرده است. مهم‌تر، اما این است: برای حل این معضل و رفع این نگرانی‌ها باید چاره‌ای اندیشید.
رئیس‌جمهوری با توجه به ضرورت مدیریت مصرف بنزین و اصلاح الگوی مصرف سوخت، از همه دستگاه‌های دولتی خواست یک روز در هفته را به‌عنوان «روز بدون خودرو» برای کارکنان در دستور کار قرار بدهند؛ دستوری که خیلی زود از مرز بخشنامه‌های اداری عبور کرد و به متن تحولات اجتماعی رسید.
ناترازی انرژی در ایران، دیگر صرفاً مسئله کمبود تولید برق و گاز نیست؛ مسئله‌ای است که از قیمت‌گذاری دستوری، پراکندگی مراکز تصمیم‌گیری، نااطمینانی سرمایه‌گذاری و نبود بازار واقعی برای بهینه‌سازی مصرف ریشه می‌گیرد.
کشور پیش از رخدادهای سال ۱۴۰۵ نیز در تأمین برخی حامل‌های انرژی از جمله برق، گاز طبیعی، بنزین و گازوئیل با ناترازی روبه‌رو بود؛ اما آسیب دیدن بخشی از زیرساخت‌های انرژی، شرایط تأمین سوخت را پیچیده‌تر کرده و فشار بیشتری بر شبکه وارد کرده است.
معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با بیان اینکه ناترازی فعلی انرژی حاصل سیاست‌های اتخاذ شده در سال‌های گذشته است، گفت: ۴۰ تا ۵۰ درصد شکاف مصرف بهینه بنزین به استاندارد خودروها، ۳۰ درصد به نوع حمل‌ونقل و ۲۵ درصد نیز به ترافیک، سفرهای تک‌سرنشین و سفرهای یک‌سرنشین‌نشده بازمی‌گردد.
مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با اشاره به کشف میدان گازی جدید در جنوب فارس گفت: این میدان حدود ۵۵۰۰ میلیارد فوت مکعب گاز قابل استحصال دارد و در صورت توسعه و ورود به مدار تولید، می‌تواند به تامین گاز کشور و کاهش ناترازی کمک کند.
در روزهایی که «ناترازی انرژی» از یک اصطلاح تخصصی به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شده، فوتبال ایران همچنان انگار در جهانی دیگر زندگی می‌کند؛ جهانی که در آن، شب‌هنگام باید نورافکن‌های ورزشگاه‌ها روشن شوند، سکوها نور بگیرند، تابلوهای تبلیغاتی روشن باشند و مسابقات یکی پس از دیگری زیر نور مصنوعی برگزار شوند. پرسش ساده است؛ در کشوری که از مردم خواسته می‌شود مصرف برق را مدیریت کنند، چرا برنامه‌ریزی فوتبال تا این اندازه بی‌اعتنا به وضعیت انرژی کشور است؟
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اصلاح راندمان چاه‌های کشاورزی را ضرورت کاهش ناترازی مصرف انرژی در سطح کشور دانست.
ناترازی انرژی دیگر صرفاً یک مسأله در حوزه تأمین برق و گاز نیست؛ برای بخش صنعت، این ناترازی به مسأله‌ای مستقیم در تولید، استمرار فعالیت واحدها، حفظ زنجیره‌های تأمین و حتی آینده سرمایه‌گذاری تبدیل شده است.
نرخ بالای تأمین مالی و بحران ناترازی انرژی، مهم‌ترین گلوگاه‌های پیش‌روی هلدینگ‌های چندرشته‌ای در نیمه دوم سال عنوان شد؛ چالش‌هایی که به گفته مدیران تاپیکو و پالایشگاه ستاره خلیج فارس، با وجود فشار بر پروژه‌ها، مانع ثبت رشد قابل توجه درآمد، سودآوری و تولید در این مجموعه‌ها نشده است.
دولت چهاردهم در حالی توسعه نیروگاه‌های خورشیدی را به عنوان یکی از روش های کاهش ناترازی انرژی انتخاب کرده است که بررسی ها نشان می دهد توسعه ظرفیت تولید برق تا سقف حدود ۲۰ گیگاوات، بیشترین بازدهی را برای کاهش ناترازی برق دارد.
وزیر نیرو گفت: دولت برای حل بحران ناترازی انرژی عزمی جدی دارد و در این راه، لحظه‌ای توقف نکرده است.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان اصفهان، با تشریح مهم‌ترین اقدامات این شرکت در حوزه تأمین برق پایدار، مدیریت مصرف و اجرای برنامه‌های کاهش ناترازی انرژی، بر نقش مشارکت مردم، توسعه زیرساخت‌ها و اجرای برنامه‌های فرهنگی و اطلاع رسانی در عبور از شرایط کنونی تأکید کرد.
در دوره ۴۰روزه جنگ تحمیلی اخیر، تأمین سوخت تنها به میزان تولید داخل وابسته نبود. محدود شدن مسیرهای دریایی می‌توانست واردات برخی فرآورده‌ها را با مشکل مواجه کند و همزمان پالایشگاه‌ها و دیگر زیرساخت‌های انرژی نیز در معرض تهدید قرار گیرند.
نوبت‌بندی برق صنایع امسال زودتر از سال‌های گذشته آغاز شد. نیمه اردیبهشت ماه سال جاری بود که ناترازی انرژی موجب نوبت‌بندی یک روزه برق در شهرک‌های صنعتی شد. اما دیری نپایید که این نوبت‌بندی به دو روز افزایش یافت و البته قطعی موقت چند ساعته نیز در برخی شهرک‌ها به یک روال تبدیل شد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور در دیدار با رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، از تدوین برنامه ملی «نوآوری بار اول» برای کاهش مصرف انرژی در صنایع خبر داد و اعلام کرد: معاونت علمی آمادگی دارد تا سقف ۱۰ همت تسهیلات برای اجرای پروژه‌های فناورانه بهینه‌سازی مصرف انرژی در صنایع بزرگ اختصاص دهد.
سخنگوی دولت و عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با اشاره به آسیب‌هایی که در جریان جنگ ۴۰ روزه به زیرساخت های تولید انرژی وارد شده است، گفت: با وجود محدودیت‌های ایجادشده در تامین انرژی، دولت تلاش می‌کند آثار ناترازی برق بر فعالیت واحدهای تولیدی و صنعتی را به حداقل برساند.
رئیس سازمان بهینه سازی انرژی دلیل ناترازی امروز ایران در حوزه انرژی را شدت مصرف انرژی عنوان کرد و گفت: البته راهکارهای برون رفت از این وضعیت وجود دارد که راهکارهای آن را طراحی کرده‌ایم.
رئیس سازمان ملی بهره‌وری می‌گوید بخش عمده ناترازی فعلی برق و گاز کشور، نه ناشی از کمبود ظرفیت تولید، بلکه حاصل اتلاف گسترده در بخش‌های مختلف است؛ به‌گونه‌ای که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد این ناترازی به تلفات فنی، فرسودگی زیرساخت‌ها و الگوهای مصرفی ناکارآمد بازمی‌گردد.