شاخصهای عملکرد اقتصادی سازمانهای مناطق آزاد کشور در هفتماهه نخست سال ۱۴۰۴ نسبت به دوره مشابه سال قبل با افزایش قابلتوجهی همراه بوده است.
ایران مانند کشورهای دیگر دارای مناطق آزاد تجاری- صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی است. از سال ۷۲ و در دوره سازندگی، اولین مناطق آزاد تجاری شکل گرفت و هدف اصلی آن نیز توسعه و آبادانی و جذب سرمایهگذاری بود. به تدریج در کنار مناطق آزاد تجاری، مناطق ویژه اقتصادی نیز ایجاد شد که تولیدمحور بود.
این اتفاق را میتوان گل دولت مسعود پزشکیان در بحث خودروهای وارداتی دانست آن هم دقیقاً در زمانی که واردات خودرو به سرزمین اصلی با موانع و چالشهای بسیاری دست و پنجه نرم میکند؛ لغو محدودیت واردات خودروهای با حجم موتور بالای ۲۵۰۰ سیسی به مناطق آزاد یک اقدام اساسی محسوب میشود.
در سالهای اخیر، با گسترش مناطق آزاد در کشور از جنوب تا شمال و حتی در استان گیلان و متعاقب آن در ماههای آتی در مازندران، ورود و تردد خودروهای لوکس با پلاک مناطق آزاد افزایش چشمگیری یافته است. در ظاهر، این روند نشانهای از توسعه اقتصادی و تسهیل تجارت به نظر میرسد، اما در بطن خود چالشی حقوقی و انتظامی را پنهان کرده است. استفاده غیرقانونی از خودروهایی که تنها برای تردد در محدوده خاصی مجازند؛ پدیدهای که از یکسو دولت را از درآمدهای گمرکی محروم میسازد و از سوی دیگر، بستر بروز جرایم سنگینی چون قاچاق و جعل اسناد را فراهم میکند.
رضا مسرور دبیر شورای عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی کشور با حضور در موسسه ایران ضمن دیدار و گفت وگوی با علی متقیان مدیر عامل موسسه ایران از بازدید از تحریریه روزنامه ایران به سوالات بمان جان ندیمی خبرنگار گروه اقتصادی ایران پاسخ داد.
دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی از آغاز بهکار خط مستقیم کشتیرانی گردشگری بین چابهار و مسقط و بالعکس خبر داد.
دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، در پیامی انتخاب روستای سهیلی جزیره قشم به عنوان روستای جهانی گردشگری را به قشموندان و تمامی تلاشگران توسعه پایدار در مناطق آزاد کشور تبریک گفت.
دراقدامی تاریخی و پاسخ به خواستهای دیرینه مردم، استان هرمزگان شاهد تصویب مصوبهای است که تردد خودروهای پلاک مناطق آزاد قشم و کیش را در سراسر استان آزاد میکند.
معاون اول رئیس جمهور تصویبنامه هیأت وزیران در خصوص تعیین نصاب معاملات مناطق آزاد در سال جاری را ابلاغ کرد.
در جریان نشست بریکس ۲۰۲۵ که در شهر هانگژو چین برگزار شد، معاون توسعه اقتصادی و سرمایهگذاری دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی به عنوان سخنران این نشست، بر ظرفیتهای مناطق آزاد ایران در تقویت همگرایی اقتصادی میان کشورهای عضو بریکس تاکید کرد.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت: چارچوبهای جدیدی برای معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه طراحی شده است.
وزیر اقتصاد با اشاره به تهیه برنامه جامع اصلاح حکمرانی مناطق آزاد گفت: در نظر داریم تا با ارزی کردن سرمایهگذاری ها و سود سرمایه گذاری در مناطق آزاد، این مناطق را از بخش ریالی منفک کنیم
وزیر امور خارجه گفت: پیامدهای منفی تحریمها انکارناپذیر است، اما دو خطا را نباید مرتکب شد؛ نخست، بیتفاوتی نسبت به تحریمها و آثار و تبعات آنها که ممکن است موجب غفلت از ضرورت برنامهریزی و از دست رفتن فرصتها شود؛ و دوم، بزرگنمایی بیش از حد یا تسلیم شدن در برابر آنها.
سعید ربیعی، کارشناس ارشد مسائل ژئوپلیتیک در یادداشتی نوشت: یکی از روش های احیا و بهره مندی از ظرفیت ژئوپلیتیک مناطق آزاد ایران در تبادلات منطقه ای و جهانی، دیپلماسی اقتصادی و مؤلفه های ژئواکونومیک است.
مهدی دلروشن،تحلیلگر اقتصاد بینالملل در یادداشتی نوشت: چندی پیش بود که وزیر امور اقتصادی و دارایی، از وضعیت فعلی مناطق آزاد انتقاد کرد و تغییر و تحول را لازمه پایان دادن به این شرایط دانست.
مدیر گمرک، بازرگانی و توسعه صادرات دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی درخصوص اعلام ضوابط نحوه واردات خودروهای دارای پلاک مناطق آزاد به سرزمین اصلی و اخذ پلاک ملی، از اقدامات روشنگرانه برای پاسخ به سوالات ذینفعان این خودروها خبر داد.
معاون فرهنگی و گردشگری دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری صنعتی و ویژه اقتصادی جزییات برنامهریزی انجام شده برای تردد زائران ایرانی و غیر ایرانی در مرزهای واقع در مناطق آزاد برای سفر به عراق را تشریح کرد.
عباس اصلانی، پژوهشگر اقتصاد بینالملل در یادداشتی نوشت: رئیسجمهوری روز دوشنبه در شورای عالی مناطق آزاد، خواستار بازنگری در روند واردات سرسامآور مناطق آزاد شدند؛ اما چرا مناطق آزاد همواره مورد انتقاد دولتمردان و کارشناسان بوده است؟
دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی از ایجاد تغییرات مهم در سامانه امور گمرکی مناطق آزاد (EPL) با هدف تبیین فرآیند رفع تعهد ارزی بهموقع و ایجاد شفافیت در آمار صادرات مناطق آزاد کشور خبر داد.