رابطه مستقیم کیفیت قطعات و امنیت خودروها

گروه خودرو: قاسم فدوی، مدیرکل استاندارد استان تهران درباره این طرح توضیح داد: «گشت‌های مشترک اداره‌کل استاندارد و خودروسازان، بازدیدهای دوره‌ای خود از نمایندگی‌های فروش قطعات یدکی و خدمات پس از فروش خودرو را آغاز کرده‌اند. هدف اصلی، اطمینان از رعایت ۶۲ استاندارد ملی خودرو و نیرو محرکه است و در گام اول، بازرسی‌ها از نمایندگی مجاز ایساکو انجام خواهد شد.»

حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان

فدوی تأکید کرد که اجرای این طرح، نه تنها به ارتقای ایمنی خودروها کمک می‌کند، بلکه از عرضه قطعات غیرمجاز و غیراستاندارد در بازار جلوگیری کرده و حقوق مصرف‌کنندگان را حفظ می‌کند. او گفت: «با کنترل دقیق قطعات، هم شهروندان و هم خودروسازان می‌توانند مطمئن باشند که قطعات نصب‌شده در خودروها، کیفیت لازم را دارند و سلامت رانندگان و سرنشینان تضمین می‌شود.»
بازار قطعات یدکی خودرو در ایران سال‌هاست با مشکلات متعددی روبه‌رو است؛ از قطعات داخلی تا کالاهای وارداتی و حتی محصولات قاچاق که به صورت زیرپله‌ای و غیرمجاز عرضه می‌شوند.

طرح جدید بازرسی اصالت قطعات، به دنبال آن است که این مشکلات را کاهش و شفافیت بازار را افزایش دهد. فدوی توضیح داد: «بازرسی‌ها شامل بررسی کیفیت قطعات عرضه‌شده، تطبیق با استانداردهای ملی و تأیید اسناد وارداتی خواهد بود. همچنین، از نمایندگی‌های فروش و تعمیرگاه‌ها خواسته شده است همکاری کامل داشته باشند تا مصرف‌کنندگان مطمئن شوند قطعات استفاده‌شده در خودروها، کیفیت لازم را دارند.» چندی پیش بود که «ایران» هم گزارشی درباره آشفتگی بازار قطعات یدکی خودرو منتشر کرده بود. احمد حسینی، رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم یدکی خودرو در این زمینه گفته بود: «برخی قطعات بازار نه‌تنها استاندارد مشخصی ندارند، بلکه تشخیص اصل یا تقلبی بودن آنها برای مصرف‌کننده تقریباً غیرممکن شده است.»

خودروهایی که در تعمیرگاه خاک می‌خورند

او تأکید کرد: «این آشفتگی باعث شده خودروها ماه‌ها در تعمیرگاه‌ها خاک بخورند، زیرا قطعات مورد نیاز پیدا نمی‌شوند یا قیمت‌هایشان بسیار بالا است. کمبود قطعات، افزایش قیمت و کندی در تأمین، خدمات پس از فروش خودروها، بویژه برای خودروهای وارداتی و مونتاژی را با چالش جدی مواجه کرده است.»

کارشناسان بازار معتقدند نوسانات ارزی، رکود اقتصادی و مشکلات بوروکراسی اداری باعث شده است که قیمت قطعات خودرو نامتعادل باشد و برخی فروشندگان به بهانه تغییرات ارزی، قیمت‌هایی غیرواقعی اعلام کنند. با این حال، حسینی تأکید می‌کند: «هنوز قیمت قطعات خودرو از نرخ دلار عقب‌تر است و بسیاری از فروشندگان برای حفظ سهم بازار و انجام تعهدات خود، کالاها را با حداقل سود یا حتی قیمت تمام‌شده عرضه می‌کنند.»

لوازم یدکی استوک به‌جای نو!

یکی دیگر از پیامدهای مستقیم گرانی و کمبود قطعات، سوق پیدا کردن مالکان خودرو به استفاده از قطعات دست دوم یا کارکرده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که این انتخاب، اگرچه ممکن است از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد، اما سلامت خودرو و ایمنی سرنشینان را بشدت تهدید می‌کند. اتحادیه فروشندگان لوازم یدکی خودرو بارها هشدار داده است که خرید قطعات غیرمجاز یا غیراستاندارد می‌تواند به خسارت‌های مالی و جانی منجر شود. برای همین توصیه می‌شود مصرف‌کنندگان باید به دنبال خرید قطعات از نمایندگی‌های مجاز و فروشندگان دارای پروانه کسب باشند و از اعتماد به قیمت‌های پایین یا تبلیغات جذاب در فضای مجازی پرهیز کنند.

افزایش شکایات قطعات یدکی

جالب اینجاست که برخی از این قطعات را در فضای مجازی می‌فروشند. به طوری که در کنار مشکلات بازار فیزیکی، فروش قطعات یدکی در پلتفرم‌های آنلاین نیز به یک چالش جدی دیگر تبدیل شده است. براساس اعلام اتحادیه فروشندگان لوازم یدکی خودرو بسیاری از فروشندگان این کالاها هیچ مجوزی از نهادهای ذی‌ربط ندارند و اتحادیه هیچگونه تأییدی بر آنها ندارد اما متأسفانه برخی مصرف‌کنندگان، به دلیل قیمت پایین، بدون اطلاع از اصالت قطعه، به سراغ این سایت‌ها می‌روند که ریسک مالی و جانی بالایی دارد.

در همین زمینه رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم یدکی خودرو از افزایش شکایت‌ها از این قطعات خبر داد و گفت: «مردم باید توجه داشته باشند که هر کالایی که در فضای مجازی عرضه می‌شود، الزاماً معتبر نیست.» کارشناسان حوزه خودرو تأکید می‌کنند که کنترل دقیق اصالت قطعات، نه تنها به کاهش حوادث ناشی از نقص فنی کمک می‌کند، بلکه اعتماد مشتریان به بازار و خودروسازان را نیز افزایش می‌دهد و منجر به کاهش تصادفات می‌شود. آنها می‌گویند اگر این نظارت‌ها به صورت مستمر اجرا شود، می‌توان علاوه بر کاهش تخلفات، روند تأمین قطعات مورد نیاز خودروها را بهبود داد.