تحلیل میدل ایست مانیتور؛
آیا تنگه هرمز میتواند به سوئز آمریکا تبدیل شود؟
جهان
169988
بحران تنگه هرمز و جنگ با ایران میتواند به آزمونی تعیینکننده برای جایگاه جهانی ایالات متحده تبدیل شود. تجربه بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ نشان داد که برتری نظامی لزوماً به معنای توانایی ادامه جنگ نیست و فشارهای اقتصادی و سیاسی ممکن است قدرتهای بزرگ را به عقبنشینی وادار کند. بریتانیا با وجود پیشروی نظامی در مصر، در پی فشار بر پوند و مخالفت واشنگتن ناچار به توقف عملیات شد. این بحران بهتنهایی به افول امپراتوری بریتانیا پایان نداد، اما محدودیتهای قدرت آن را آشکار کرد.
شرایط آمریکا با بریتانیای آن دوره متفاوت است؛ دلار جایگاهی مستحکمتر [از پوند] دارد و اقتصاد آمریکا از منابع گستردهتری برخوردار است. بااینحال، مسئله اصلی نه ضعف نظامی، بلکه دشواری دستیابی به اهداف سیاسی از طریق جنگی پرهزینه و طولانی است. اگر عملیات نظامی علیه ایران بدون نتیجهای روشن ادامه یابد، هزینه تسلیحات، لجستیک و حفاظت از نیروها افزایش مییابد، بیآنکه الزاماً تهران به پذیرش خواستههای واشنگتن وادار شود.
اهمیت تنگه هرمز در امکان انتقال فشار نظامی به اقتصاد جهانی نهفته است. اختلال در عبور نفت و گاز میتواند قیمت انرژی، هزینه حملونقل و مخارج تولید را افزایش دهد. در آمریکا، گرانی بنزین و گازوئیل مستقیماً بر بودجه خانوارها اثر میگذارد و هزینه انتقال کالاها را بالا میبرد. تداوم این وضعیت همچنین مهار تورم را دشوارتر میکند و ممکن است به استمرار نرخ بهره بالا و افزایش هزینه استقراض برای خانوارها و بنگاهها بینجامد. همزمان، دولت باید هزینه جنگ را در کنار تعهدات مالی و بدهیهای موجود تأمین کند.
در چنین شرایطی، توانایی آمریکا برای واردکردن خسارت به ایران لزوماً به پیروزی سیاسی تبدیل نمیشود. هرچه هزینه جنگ افزایش یابد و احتمال تحقق اهداف کاهش پیدا کند، ادامه عملیات ممکن است از نظر اقتصادی و راهبردی توجیهپذیری کمتری داشته باشد. عقبنشینی بدون دستاورد روشن میتواند اعتبار آمریکا را نزد متحدان و رقبایش تضعیف کند، حتی اگر برتری نظامی متعارف آن حفظ شود.
چین نیز ممکن است از فرسایش منابع آمریکا و کاهش تمرکز واشنگتن بر آسیا بهره ببرد. هرچند پکن از گرانی انرژی و اختلال تجارت زیان میبیند، تضعیف اعتبار آمریکا میتواند فضای بیشتری برای گسترش نفوذ چین فراهم کند. بنابراین، پیامدهای جنگ ایران ممکن است فراتر از خاورمیانه گسترش یابد و بر ارزیابی جهانی از توان آمریکا برای حفظ نظم بینالمللی اثر بگذارد.
انتهای پیام/