
در آستانه مجمع عمومی سازمان ملل، سفر رئیسجمهوری به نیویورک فرصت و چالش همزمانی برای ایران ایجاد کرده است. فعال شدن مکانیزم ماشه و بازگشت تحریمها تهدید سیاسی و اقتصادی جدی است، اما این شرایط میتواند با راهبرد دیپلماتیک هوشمندانه به اهرمی برای مدیریت بحران تبدیل شود.

در یک هفته باقیمانده تا بازگشت قطعنامه تحریمها، بحث درباره نقش احتمالی محمدرضا پزشکیان در نیویورک و امکان ایجاد کانال مذاکره با رئیسجمهوری آمریکا پررنگ شده است.

دور کردن سایه جنگ و تهدیدات احتمالی از ایران، امروز یکی از مسائل اساسی کشور است و بازتاب آن را میتوان در اعتماد بازار و فضای کسبوکار مشاهده کرد. برای ارزیابی دقیق این وضعیت، سنجشهای مستند میتواند تصویری روشن به مسئولان ارائه دهد.

در شرایط پیچیده کنونی نظام بینالملل، واقعبینی کلید مدیریت مؤثر است. اروپا در برابر آمریکا تقریباً منفعل است و نه فقط در موضوع ایران بلکه در مسائل منطقهای و حتی فناوریهای پیشرفته مانند هوش مصنوعی، هیچ ابتکار مستقلی ندارد. نگرانی اصلی اروپا، اوکراین است و در منطقه نیز کشورهای اطراف ایران تحت تأثیر سیاستهای رژیم صهیونیستی عملکردی منفعلانه دارند. در آمریکا نیز برداشت فعلی این است که برنامه هستهای ایران تحت کنترل است و نیازی به مذاکره فوری دیده نمیشود.

در چنین فضایی تمرکز بر تقویت رویکرد صلحطلبانه و عدالتمحور ایران در عرصه بینالمللی اهمیت حیاتی دارد. ایران همواره به عنوان کشوری فعال در حوزه صلح و قابل اعتماد در تعاملات جهانی شناخته شده و برخلاف برخی بازیگران بینالمللی، هیچگاه سیاست جنگطلبانه را دنبال نکرده است.

در یک هفته باقیمانده تا بازگشت تحریمها، تمرکز توجهها بر نقش احتمالی مسعود پزشکیان در نیویورک و امکان ایجاد کانال برای مذاکره جدید قرار گرفته است.

حضور در نشستهای بینالمللی از جمله نشستی در سطح سران کشورهای عضو سازمان ملل متحد نیازمند یک برنامه جدی و راهبردی است که بتواند در چهارچوب آن اهداف و اولویتهای کشور را پوشش داد.

علاوه بر دیدارها، ملاقاتها و نشستهای رسمی و آشکار که در این دوره از نشست مجمع عمومی اهمیت دارد، مهمترین دستورکار رئیسجمهوری در سفر به نیویورک باید در چهارچوب دیپلماسی پنهان تنظیم شود.

سفر آقای رئیسجمهوری به نیویورک مملو از فرصتهایی است که باید آنها را جذب کرد. در این سفر رئیسجمهوری ما باید محاسباتی که در مورد ایران شکل گرفته بود تا منجر به تجاوز به خاک کشور شد را برهم بزند.

سفر آقای پزشکیان به نیویورک فرصتی طلایی است تا اهداف جمهوری اسلامی ایران در ابعاد سیاسی، فرهنگی و تمدنی و سیاستهای عدالتمحور در عرصه بینالمللی بهوضوح تبیین شود.

در بستر چالشهای ژئوپلیتیکی کنونی، فرصتی برای تهران است تا با تمرکز بر دیپلماسی فعال، انسجام داخلی و مدیریت بحران، موقعیت خود را تقویت کند.

سفر این هفته رئیسجمهوری ایران به نیویورک و حضور در نشست سالانه سازمان ملل، فرصتی استثنایی برای آزمودن یک ابتکار تازه دیپلماتیک است؛ ابتکاری که تهران پیشتر به اروپا ارائه داده است.

سفر رئیسجمهوری مسعود پزشکیان به نیویورک در شرایطی انجام میشود که تنها پنج روز تا پایان روند موسوم به «فرصت ۳۰ روزه» باقی مانده و پرونده هستهای ایران در حساسترین نقطه خود قرار گرفته است. اگرچه احتمال نهاییشدن بازگشت تحریمهای شورای امنیت بسیار بالاست، اما هنوز روزنهای کوچک برای تغییر مسیر وجود دارد؛ روزنهای که بیش از همه بر دوش تیم دیپلماتیک و بویژه عباس عراقچی قرار دارد.

ما در حال حاضر با دو سناریوی دیپلماتیک مواجه هستیم: یکی سناریوی پیشا «اسنپبک» و دیگری سناریوی پسا «اسنپبک»؛ هر دو سناریو باید مورد توجه قرار گیرد و دستگاه دیپلماسی ایران آمادگی کامل برای مواجهه با آنها و بهرهگیری از فرصتهای احتمالی را داشته باشد.

نیویورک در سپتامبری آکنده از التهاب و تنشهای جهانی بار دیگر به صحنهای بدل شده است که در آن نه تنها توانایی دیپلماسی کشورها به محک آزمونی دشوار کشیده میشود بلکه وزن واقعی هر بازیگر بینالمللی در نسبت با بحرانهای امنیتی و سیاسی زمانه آشکار میگردد؛ صحنهای که برای جمهوری اسلامی ایران بویژه در شرایطی که مسعود پزشکیان برای دومین بار به نمایندگی از عالیترین سطح حاکمیت در آن حاضر میشود، تلاشی آگاهانه برای بازتعریف جایگاه ایران در میانه یکی از حساسترین و سرنوشت سازترین مقاطع تاریخ معاصر سیاست خارجی کشور تلقی میشود.

سفر رئیس جمهوری به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل، فرصتی طلایی برای ایران است تا سایههای جنگ و تحریم را از کشور دور و افقهای تازهای در روابط بینالمللی باز کند.

سفر رئیسجمهوری به سازمان ملل متحد، فرصتی طلایی و تاریخی برای جمهوری اسلامی ایران است؛ فرصتی که در شرایط حساس منطقهای و جهانی میتواند جایگاه ملت ایران را با صلابت در عرصه بینالمللی بازتاب دهد. رئیسجمهوری در این مجمع میتواند بهعنوان پیامآور ملت ایران، روایت اصیل انقلاب اسلامی و ایستادگی مردم در برابر ظلم را به گوش جهانیان برساند.

درباره اینکه راهبرد رئیسجمهوری اسلامی ایران در سفر به سازمان ملل متحد چه باشد، بحثهای زیادی در کشور مطرح شده است. اظهارنظرها حول این مسأله، نوعی واگرایی و تفاوت دیدگاهها را نشان میدهد. این تفاوت دیدگاهها از تفاوت نگرشهای سیاسی پیشینی نشأت میگیرد.

به نظر میرسد سفر رئیسجمهوری پزشکیان به نیویورک فرصتی برای سیاست خارجی ایران باشد.

سخنگوی دولت گفت: همانطور که رئیسجمهور محترم نیز بیان کردند سفر به نیویورک فرصتی است برای گفتوگو برای تمام کسانی که مایل به گفتوگو باشند، گفتوگو، یک اقدام دو طرفه است و باید هر دو طرف بخواهند که صورت گیرد. هدف از این سفر این است که نشان دهیم ما به دنبال طی کردن مسیرهای دیپلماتیک هستیم.