
موسی اسوار، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی و از مترجمان صاحبقلم، شب گذشته در سن ۷۲ سالگی دار فانی را وداع گفت.

مهدی اخوان ثالث یا همان «م. امید»، از چهرههایی است که در تاریخ شعر معاصر فارسی، مرز میان حماسه و مرثیه را به ظرافت ویران کرد و دوباره ساخت. او نه مانند نیما یوشیج تماماً به تجربههای زبانی و شکستن قالبها دل سپرد و نه همچون برخی از معاصرینش در تغزل شخصی و خلوت شاعرانه فرو رفت.

در حافظه عمومی جهان، آدولف هیتلر بیش از هر چیز با خشونت، جنگ و جنایت شناخته میشود؛ دیکتاتوری که اروپا را به آتش کشید و میلیونها انسان را به کام مرگ فرستاد. اما در پس این چهره خشن و سنگدل، تصویری دیگر نیز وجود دارد: تصویر مردی که شبها در خلوت، با کتابهایش به سر میبرد، صفحات را خطخطی میکرد و در حاشیهشان درباره «رهبری»، «نبوغ» و «سرنوشت ملتها» یادداشت مینوشت.

بیژن نجدی از جمله نویسندگانی است که خواندن آثارش، مطالعه داستان نیست، تماشای جهان از دریچه شعر است، لمس زندگی از زاویهای تازه، برای گام نهادن در جهان او، کولهای از شاعرانهها بردارید.

وقتی درباره سیاست خارجی آمریکا و ردپای آن در کودتاهای جهان صحبت میکنیم، کمتر کتابی به صراحت «گلولههای واشینگتن» راه حقیقت را میپیماید. ویجی پراشاد با نگاهی تیزبین، جهان معاصر را از منشور قدرتهای غربی، منافع اقتصادی، و استانداردهای دوگانهشان مینگرد.

با پایان دور نخست داوری پنجمین جایزه ملی کتاب سال جوانان، کتابهای راهیافته به مرحله بالاتر از سوی دبیرخانه این جایزه اعلام شد.

فِرِد دالمَیر (۱۸ اکتبر ۱۹۲۸ ـ ۵ ژوئن ۲۰۲۴)، اندیشمند و نظریهپردازِ سیاسی، در نوشتههای محققانه و انتقادی خود در پی فراخوانی است برایِ اندیشیدن درباره آنچه در جهان سیاست جریان دارد و به تعبیری آنچه هست، و سرانجام، ذهنِ مخاطب را به آنچه باید باشد، معطوف میکند. او در کتاب «در جستوجوی زندگی خوب» که توسط امیر یوسفی به فارسی ترجمه شده و نشر گام نو آن را منتشر کرده، قبل از هر چیزی به طرح مسائل میپردازد، و از نکبت سیاست بدون اخلاق سخن میگوید.

دوران دیکتاتوری نیکولای چائوشسکو کـه ریشارد کاپوشچینسکی (نویسنده، شاعر و عکاس لهستانی) از او با عنوان «دراکولای کمونیست» یاد میکند، تار و پود سرخ آثار هرتا مولر را درهم تنیده است. از اینرو است که مولر گفته: «ادبیات همیشه سر از جایی درمیآورد کـه انسانها در آنجا مورد ظلم و ستم قرار گرفته باشند... دوران دیکتاتوری را من انتخاب نکردم، بلکه مثل بختک به روی ما افتاد و به جان و روانم خلید.»

روابط ایران و ایالات متحده آمریکا در سده گذشته یکی از پیچیدهترین و پرفرازونشیبترین ارتباطات دیپلماتیک، فرهنگی و سیاسی در عرصه بینالملل به شمار میرود. اگرچه در ادبیات رایج، این روابط عمدتاً با رخدادهایی چون کودتای ۲۸ مرداد، انقلاب ۱۳۵۷، تسخیر سفارت آمریکا و گفتوگوهای هستهای تعریف شدهاند اما پیشینه این مناسبات به دهههای پیش از جنگ جهانی اول بازمیگردد.

مدیران شهر کتاب بر آغاز دورهای نوین و مبتنی بر نوآوری در دوران حضور مدیرعامل جدید مؤسسه شهرکتاب، تأکید کردند.


مشروطه ناکام، مشروطه نابهنگام، مشروطه ناتمام، مشروطه معطل، مشروطه بیفرجام، مشروطه مسروقه و... نامهایی از این دست همواره به فراخور عقیده و نگاه افراد، به یکی از مهمترین جنبشهای سیاسی، اجتماعی و فکری ایرانیان داده شده است؛ جنبشی که گاه نگاه سیاسی و ایدئولوژیک موجب شده دچار تحریف و وارونهنویسی شود.

الچین ایلیاساوغلو افندیاف، نویسنده، نمایشنامهنویس، منتقد ادبی، پژوهشگر و شخصیت سیاسی سرشناس جمهوری آذربایجان در سن ۸۲ سالگی درگذشت.

در سالهای اخیر مرگ بیش از همیشه به بخشی از زندگی روزمرهمان تبدیل شده و بهقول شاهرخ مسکوب در «خواب و خاموشی»، مرگ «مثل آفتاب بالای سرمان ایستاده و با چشمهایی گرسنه و همیشه بیدار نگاهمان میکند، یکی را هدف میگیرد و بر او میتابد و ذوب میکند و کنارمان خالی میشود، مرگی که مثل زمین زیر پایمان درازکشیده و یک وقت دهن باز میکند.»

۱۰ مرداد، مریم حسینیان آخرین کلمات زندگیاش را نوشت. نفسهایش به شماره افتاد و تمام... اما او نویسنده است و نویسنده به این سادگیها نمیمیرد، او در دل قصههایش همچنان ادامه مییابد. او رفت و شاخهای گوزنش را با خود به خاک برد، شاید بهاری دیگر، از دل کلمات دوباره سر برآورد و با همان کاموای جادوییاش جهان داستانی را ببافد.

در روزگاری که آمار کشتهشدگان جای نامها را گرفته و تصاویر ویرانی، چشمها را نه بیدار که کرخت کردهاند، اندیشیدن به غزه، دیگر فقط وظیفهای انسانی نیست، بلکه شکلی از مقاومت است. این باریکه زخمخورده، اکنون دیگر تنها یک جغرافیا نیست بلکه استعارهای از وجدان رنجدیده انسان امروز است.

چخوف، نویسندهای بیهیاهو اما ژرفاندیش، با روایتهایی ساده و شخصیتهایی معمولی، چشماندازی نو به زندگی روزمره، رنجهای خاموش انسان مدرن و زبان مبهم روابط بشری گشود.

غلامرضا امامی مترجم این روزها به بهانه ترجمه کتاب «ایران»، برای مرتبهای دیگر به سراغ ایتالو کالوینو رفته، اثری که توصیفهای شاعرانه و تأملبرانگیز یکی از بزرگترین نویسندگان ادبیات پستمدرن قرن بیستم را درباره سرزمینمان گردهم آورده است. با او گفتوگویی داشتهایم که میخوانید

صالحمحمد خلیق، شاعر و پژوهشگر زبان فارسی در هفتادسالگی در مزارشریف درگذشت.

فهرست بلند یا نامزدهای اولیه جایزه بوکر ۲۰۲۵ شامل اسامی ۱۳ اثر از نویسندگان مختلف؛ ۷ زن و ۶ مرد از چهار قاره جهان و ۹ کشور اعلام شد.