در پی دو سال مقاومت و تحمل فشارهای شدید انسانی در غزه، حماس با هدف کاهش رنج مردم و حفظ مسئولیت ملی، بهصورت مشروط با طرح صلح ترامپ همراه شد. این تصمیم، نه از سر پذیرش کامل، بلکه در چارچوبی تاکتیکی و استراتژیک اتخاذ شد تا ضمن حفظ مواضع اصولی، راهی برای تنفس جامعه فلسطینی گشوده شود. حسین جابری انصاری، به تحلیل ابعاد تازه تحولات غزه پرداخت و با نگاهی انتقادی به طرح پیشنهادی آمریکا برای آتشبس، چالشها و موانع پیش روی اجرای آن را تشریح کرد.
راب مالی، در گفتوگو با «ایران»، با اشاره به نبود ناظر بیطرف و ابهامات طرح ترامپ، چشمانداز صلح را شکننده و مبهم توصیف کرد.
«آیندهٔ روابط ایران و آمریکا در یک دوراهی استراتژیک قرار دارد: یا یک «توافق بزرگ و زیبا» که با رفع تحریمها و ادغام اقتصادی ایران در منطقه، همراه با تضمینهای امنیتی در برابر حملات اسرائیل، شکل میگیرد؛ یا حرکت به سمت سناریوی «وقفهٔ سمی» که در آن تهدید درگیری نظامی باقی میماند.
ناتان ساکس_ عضو ارشد انیستیتو خاورمیانه در یادداشت خود نوشت: آتشبس دو دستاورد فوری دارد، توقف نسبی خصومتها و جریان بیشتر کمکها که اگر بهخوبی توزیع شوند جلوی فاجعه انسانی را خواهند گرفت؛ اگر دولتها (بهویژه آمریکا) به اجرای کامل و مرحله دوم پایبند بمانند، توافق میتواند ادامه یابد.
فرید زکریا_ تحلیلگر واشنگتن پست در ستون یادداشت این روزنامه نوشت: دونالد ترامپ اغلب «رئیسجمهوری معاملهگر» نامیده میشود و هفته گذشته این توصیف منجر به موفقیت شد. آتشبس غزه معاملهای پیچیده بود. مرحله اول واقعاً مسیری محتمل برای پایان دادن به خشونت وحشتناک در غزه است و فرصتی که ارزش امتحان کردن دارد. این توافق پنج واقعیت مهم در مورد خاورمیانه امروز را آشکار میکند.
با گذشت دو روز از آغاز اجرای آتشبس، وزارت بهداشت غزه اعلام کرد که در ۲۴ ساعت گذشته ۱۵۱ نفر، از جمله ۱۱۶ پیکر از زیر آوار، جان باختهاند و ۷۲ مجروح به بیمارستانها منتقل شدهاند. این در حالی است که شمار کل شهدا به بیش از ۶۷ هزار نفر رسیده و خطر مرگ ناشی از گرسنگی و کمبود دارو همچنان جان هزاران غیرنظامی را تهدید میکند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروهایش در امتداد خطوط جدید مستقر شدهاند و رفتوآمد از جنوب به شمال نوار غزه از طریق خیابان الرشید و جاده صلاحالدین مجاز است. همزمان، خبرنگار الجزیره از آغاز بازگشت آوارگان فلسطینی به شهر غزه خبر داد.
کرملین اعلام کرد که در پی توافق ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه و محمد السودانی نخستوزیر عراق به عنوان رئیس فعلی اجلاس اتحادیه عرب، نخستین اجلاس سران روسیه و کشورهای عربی که قرار بود ۲۳ مهر ۱۴۰۴ در مسکو برگزار شود، به تاریخ دیگری موکول شد.
پس از اعلام توافق آتشبس و تبادل اسرا، رسانهها و محافل سیاسی در داخل مناطق تحت کنترل رژیم صهیونیستی با اشاره به نتایج جنگ و پایدار ماندن ساختارهای مقاومت، انتقادهای تندی را مطرح کردند.
در حالی که دونالد ترامپ از امضای مرحله نخست توافق صلح میان حماس و اسرائیل خبر داده و مقامهای قطری از نهایی شدن مفاد اجرایی آن سخن گفتهاند، منابع محلی در غزه از ادامه حملات هوایی رژیم صهیونیستی به مناطق شمالی این منطقه خبر میدهند.
جنبش حماس با انتشار بیانیهای رسمی از دستیابی به توافقی برای پایان جنگ غزه خبر داد؛ توافقی که شامل آتشبس کامل، تبادل اسرا، عقبنشینی نیروهای اشغالگر و ورود کمکهای انسانی است.
منابع مطلع از مذاکرات اعلام کردند که مرحله نخست توافق آتشبس میان جنبش حماس و رژیم صهیونیستی روز پنجشنبه بهصورت رسمی امضا میشود. این توافق، شامل آتشبس کامل، آزادی بیش از ۱۹۰۰ اسیر فلسطینی، عقبنشینی تدریجی نیروهای اشغالگر از نوار غزه و بازگشایی گذرگاه رفح برای انتقال مجروحان است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در واکنش به بیانیه اخیر حماس، از آمادگی این جنبش برای صلح سخن گفت و خواستار توقف فوری بمباران غزه توسط اسرائیل شد. او هشدار داد که در صورت عدم توافق تا یکشنبه شب، منطقه با بحرانی بیسابقه روبهرو خواهد شد.
محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، در واکنش به تحولات اخیر جنگ غزه، اعلام کرد که دوحه آماده ادامه میانجیگری برای دستیابی به توافق آتشبس براساس طرح ترامپ است، اما تأکید کرد که نقض حاکمیت ملی این کشور تحت هیچ شرایطی پذیرفته نیست.
در کنفرانسی خبری پس از دیدار با بنیامین نتانیاهو، دونالد ترامپ از طرحی تازه برای پایان جنگ در غزه رونمایی کرد؛ طرحی که او آن را «صلح ابدی» نامید و مدعی شد حمایت گستردهای از کشورهای منطقه دریافت کرده است.
همزمان با رایزنیهای واشنگتن و تلآویو درباره پایان جنگ غزه، ترامپ از احتمال دستیابی به توافقی مهم خبر داد. منابع آمریکایی همچنین هشدار دادهاند که در صورت مخالفت نتانیاهو، اختلافات دو طرف علنی خواهد شد.
کارشناس امور رژیم صهیونیستی با اشاره به طرح ۲۱ بندی رئیس جمهور آمریکا درباره غزه گفت که این طرح مبهم است و با توجه به نبود هرگونه سند مکتوب و مشخص که به حماس تحویل داده شده باشد، نمیتوان آن را طرح جامع آمریکایی دانست.
در حالی که خبرگزاری رویترز به نقل از مقام حماس اعلام کرده هیچ طرحی به این جنبش ارائه نشده، روزنامه هاآرتص مدعی شده حماس با آزادی اسرای اسرائیلی در ازای صدها زندانی فلسطینی و خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی طبق طرح ترامپ موافقت کرده است.
رسانههای آمریکایی تأکید دارند تحقق وعده آتش بس در غزه و اجرایی شدن طرح دونالد ترامپ تنها در صورت اعمال فشار جدی بر نخستوزیر رژیم صهیونیستی ممکن خواهد بود. طرحهای پیشنهادی برای دوران پس از جنگ، از جمله نقش تونی بلر و اعلامیه نیویورک، همچنان با چالشهای امنیتی و سیاسی روبهرو هستند.
روزنامه «الزمان» به نقل از منابع خود از سفر یک هیات نظامی رژیم صهیونیستی به قاهره برای از سرگیری هماهنگی امنیتی با مصر خبر داد این در حالی است که دولت قاهره از این کار سر باز زده است.