
گاردین تهدیدهای مکرر نظامی و لغو ناگهانی آنها توسط رئیس جمهور آمریکا را «دیپلماسی کودکستانی» خواند که سیاست خارجی این کشور را در تجاوز علیه ایران به بنبست کشانده است.

راهبرد دفاعی ایران تاکنون ماهیت تدرُّجی و پلکانی داشته است؛ به گونهای که از بازدارندگی پیشینی به پسینی، دفاع فعال و تصعید افقی به دفاع پیشدستانه و تصعید عمودی تحول یافته است.

سفیر آمریکا در ناتو مدعی شد که تهران و واشنگتن «نزدیکتر» از همیشه به دستیابی به توافق هستند؛ ادعای بیاساسی که با بیانیه وزارت امور خارجه ایران همخوانی ندارد.

آمریکا با محاسباتی مبتنی بر عملیات محدود و سریع برای ایجاد نظم امنیتی مطلوب خود در منطقه خاورمیانه، علیه کشورمان وارد یک عملیات نظامی شد. اما این عملیات با دفاع جانانه نیروهای دفاعی و امنیتی از یک سو و حمایت مردمی بینظیر از سوی دیگر، راهبرد آمریکایی و اسرائیلی را با بنبست روبهرو کرد.

دیپلماسی ایران در واپسین ساعات شنبه یکی از پرتنشترین بحرانهای امنیتی اخیر را از آستانه تقابل نظامی به مسیر مهار سیاسی بازگرداند.

برخلاف این تصور رایج که وقوع جنگ را نشانه ناکامی دیپلماسی میداند، تجربههای تاریخی و واقعیتهای روابط بینالملل نشان میدهد دیپلماسی در میانه بحران نه تنها تعطیل نمیشود، بلکه بهعنوان یکی از ابزارهای مدیریت جنگ، جلوگیری از گسترش درگیری، افزایش هزینههای تجاوز و تقویت بازدارندگی، نقشی تعیینکننده در حراست از منافع ملی برعهده دارد.

یکی از مهمترین پیشنیازهای تحلیل صحیح سیاست خارجی، بازنگری در تعاریف و مفاهیم رایج در فضای سیاسی کشور و نگاه به مسائل بر پایه مبانی علمی و تخصصی است.

پس از آتشبس میان ایران و آمریکا، تحرکات همزمان در دو جبهه نظامی و دیپلماتیک چشمانداز وضعیت جاری را در هالهای از ابهام قرار داده است. از یک سو، افزایش تجهیزات نظامی آمریکا و بازآرایی نیروهای این کشور در منطقه، گمانهزنیها درباره احتمال ازسرگیری درگیریها را تقویت کرده و از سوی دیگر، خبرهایی از فعال شدن میانجیها و آغاز رایزنیهای دیپلماتیک از مهار تنش و بازگشت به مسیر گفتوگو حکایت دارد.

تحلیل سیاست خارجی در شرایط عادی، عمدتاً بر پایه شاخصهایی چون توسعه روابط دوجانبه، مشارکت در ترتیبات منطقهای، موفقیت در مذاکرات و مدیریت تعاملات بینالمللی استوار است.

نشست معاون اول رئیسجمهور با جمعی از سفرای ادوار، به بررسی الزامات سیاست خارجی کشور در شرایط پساجنگ اختصاص یافت؛ نشستی که در آن محمدرضا عارف بر بهرهگیری از تجربه دیپلماتهای باسابقه و تبدیل تشکل سفرای ادوار به اتاق فکر دستگاه دیپلماسی تأکید کرد و حاضران نیز خواستار اصلاح ساختار سیاست خارجی، تقویت انسجام داخلی و استفاده از ظرفیت نیروهای باتجربه شدند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب درباره مقاومت لبنان نوشت: این موضوع برای ایران چندان مهم بوده که در ماده اول تفاهمنامه، قرار گرفته و دیپلماسی همچنان ادامه میدان است.رهبر معظم انقلاب در پیام مهم و ارزشمندشان به این نکته اشاره داشتند که موضوع مقاومت لبنان برای ایران چندان مهم بوده که در ماده اول تفاهمنامه، قرار گرفته است.

۱۸ تیرماه بخشهایی از گزارش پژوهشی روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال در رسانههای داخلی بازتاب یافت که نشان میداد، اسرائیل برای تغییر سیاستگذاریهای آمریکا علیه ایران به روشهای تأثیرگذاری در افکار عمومی این کشور روی آورده است.

معاون اجرایی رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت برخورداری دیپلماسی از پشتوانه ملی، گفت: دولت خود را در برابر ۹۰ میلیون ایرانی مسئول میداند و تأمین نیازهای اساسی مردم را وظیفه خود میداند.

پس از جنگ ۴۰ روزه و نقض یادداشت تفاهم از سوی آمریکا، در روزهای اخیر نشانههایی از افزایش تنشهای منطقهای دیده میشود؛ روندی که این احتمال را تقویت کرده است که درگیریهای میان ایران و آمریکا، بهویژه در جنوب ایران و تنگه هرمز، وارد مرحلهای گستردهتر شود.

معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه با اشاره به دیدار خود با جمعی از سفرا و کارداران کشورهای اروپایی، بر ضرورت محکومیت تجاوز از سوی دولتهای اروپایی تأکید کرد و گفت انتظار جمهوری اسلامی ایران از اروپا، ایفای نقش پیشرو در دیپلماسی و پایبندی به منشور ملل متحد و حقوق بینالملل است، نه همراهی با نیروهای متجاوز.

معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی با تأکید بر اینکه دیپلماسی باید خود را با شرایط موجود و نیازهای میدان هماهنگ کند، گفت: دیپلماسی باید پشت نیروی مسلح ما باشد تا سرمایه نیروی مسلح ما به عرصه سیاسی انتقال دهد.

معاون حقوقی رئیسجمهور گفت: باید به دیپلماتها اعتماد کنیم، بعضیها ظلم میکنند. نقشی که امروز دیپلماتها زیر نظر رهبر انقلاب در صحنه مبارزه و صحنه دیپلماتیک انجام میدهند سختتر از کارزار نظامی است. میدان دیپلماسی خون جگر خوردن دارد، طعنه از دوست و دشمن شنیدن دارد. فعالیت در میدان دیپلماسی کار بسیار دشواری است و بنابراین با اظهارات نسنجیده در تربیونها پشت آنها را خالی نکنیم، نسخههای عجیب و غریب برای مردم نپیچیم.

رییس سازمان اوقاف و امور خیریه گفت: در حال نبرد با دشمن هستیم و جبهه دیپلماسی ما بخشی از جبهه نبرد است؛ باید از جبهه دیپلماسی ما حمایت شود باید کاری کنیم جبهه دیپلماسی برای تحقق شروط رهبر انقلاب دست برتر را داشته باشد.

ایران در جنگ رمضان، پیروزی نیروهای مسلح در میدان، پیروزی مردم در خیابان و پیروزی الگوی حکمرانی دولت در پشتیبانی از میدان و مردم را تجربه کرد. این پیروزی نشان داد ایران، در لحظه خطر، فقط یک جغرافیا نیست؛ حافظهای تاریخی، تمدنی زنده، ملتی منسجم و نظام حکمرانی متکی بر ظرفیتهای بزرگ درونی خود است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به امضای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا نوشت: فرماندهان مقاومت از لبنان تا ایران با تیم دیپلماسی همنوا هستند. آدرس اشتباه ندهیم.