از شکوه صفوی تا افول قدرت مرکزی

تاریخ خاورمیانه مدرن ۲۴؛

از شکوه صفوی تا افول قدرت مرکزی

ویلیام کلیولند در کتاب تاریخ خاورمیانه خود می‌نویسد: ماشین حکومتی منسجم و کارآمدی که شاه عباس بزرگ پایه‌گذاری کرده بود، میراثی ماندگار از دوران طلایی صفویان بر جای گذاشت. همین ساختار بود که به امپراطوری صفوی اجازه داد، حتی پس از مرگ او و در سایه ضعف جانشینانش، نزدیک به یک قرن دیگر برپا بماند.

جهان

از دوران سلطنت شاه عباس اول (۱۶۲۹–۱۵۸۷) تا سقوط صفویان

تاریخ خاورمیانه مدرن ۲۳

از دوران سلطنت شاه عباس اول (۱۶۲۹–۱۵۸۷) تا سقوط صفویان

ویلیام کلیولند در کتاب تاریخ خاورمیانه خود می‌نویسد: از زمان شاه اسماعیل تا سال‌های بعد از او، یکی از بزرگ‌ترین دردسرهای حکومت صفوی، قزلباش‌ها بودند؛ همان نیروی نظامی‌ای که شاه اسماعیل را به تخت رساند، اما بعدها به کابوس جانشینانش تبدیل شد.

جهان

رباطِ شاه‌عباسی زیر بار نارسایی‌ها

عباس‌آبادی‌ها با ثبت دو میراث ناملموس، تاریخ را زنده کردند؛

رباطِ شاه‌عباسی زیر بار نارسایی‌ها

روستای عباس‌آباد واقع در استان سمنان پس از ثبت کاروانسرای شاه‌عباسی در میراث جهانی یونسکو توجهاتی بیش از پیش را به خود معطوف کرد؛ روستایی که با توجه به سفرنامه سدیدالسلطنه، اهالی آن به دستور شاه عباس صفوی از گرجستان کوچانده و در ساخت کاروانسرا به استادان و معماران این بنای تاریخی یاری رساندند و ماندگار شدند.

استان‌ها

چه کسی مقابل شاه ساسانی زانو زد؟

توضیح یک باستان‌شناس درباره مجسمه نصب شده در میدان انقلاب؛

چه کسی مقابل شاه ساسانی زانو زد؟

رونمایی از مجسمه شاپور اول در میدان انقلاب تهران، بار دیگر اهمیت بهره‌گیری از نظر کارشناسان در استفاده از المان‌های تاریخی را نمایان ساخت. این مجسمه که با استقبال از توجه به نمادهای ملی رونمایی شد، به‌دلیل اشتباه در شناسایی شخصیت‌های تاریخی، با واکنش‌های گسترده‌ای مواجه شد.

جامعه

نهادهای حکومتی و نگرش‌های عثمانی

تاریخ خاورمیانه مدرن ۲۰؛

نهادهای حکومتی و نگرش‌های عثمانی

ویلیام کلیولند در کتاب تاریخ خاورمیانه مدرن می‌نویسد: در رأس سلسله‌مراتب امپراطوری عثمانی، سلطان–خلیفه قرار داشت؛ فرمانروایی مطلق که مشروعیت خود را هم از پیوند خونی با خاندان عثمان و هم از توانایی‌اش در کنار زدن مدعیان تاج و تخت می‌گرفت.

جهان

اینفوگرافیک/ قدیمی‌ترین کشورهای جهان

اینفوگرافیک/ قدیمی‌ترین کشورهای جهان

تعیین قدمت یک کشور همیشه کار ساده‌ای نیست. به ویژه در مورد کشورهای قدیمی‌تر، تعیین دقیق لحظه‌ای در تاریخی که آن کشور به طوررسمی آغاز به کار کرده، می‌تواند دشوار باشد. در این اینفوگرافیک قدیمی ترین کشورهای جهان آمده است.

تصاویر

شهری ۴۰ هزار ساله

مردمانی که برای اولین بار در جهان «بز» را اهلی کردند؛

شهری ۴۰ هزار ساله

شهر هرسین در استان کرمانشاه، یک شاهکار در پیوستگی تاریخی است. این شهر با پیشینه‌ای قابل ردیابی از ۴۰ هزار سال پیش تا امروز، از بسترهای زیست انسانی فلات ایران است که تمام فصول تمدنی را در دل خود جای داده است.

استان‌ها

دفاع فقیه از قانون

کتاب تنبیه‌الأمه و تنزیه‌الملّه اثر علامه نائینی فقه را به درون تجدد برد؛

دفاع فقیه از قانون

در تاریخ اندیشه سیاسی شیعه کمتر متنی به اندازه «تنبیه‌الأمه و تنزیه‌الملّه» اثر آیت‌الله میرزا محمدحسین نائینی نقشی بنیادین داشته است. هرچند علمایی چون آخوند خراسانی و ملا عبدالله مازندرانی از حامیان اصلی مشروطه بودند اما بنیان‌گذاری فقه سیاسی نوین یا همان «فقه‌المشروطه» در واقع با اندیشه و قلم نائینی شکل گرفت.

فرهنگ

عبور از کلیشه‌های سیاست‌زده

گفت‌وگو با پاتریک رینگنبرگ پژوهشگر و استاد دانشگاه لوزان سوییس درباره ربع قرن ایران‌‌شناسی

عبور از کلیشه‌های سیاست‌زده

بیست‌وپنج سال پیش، به‌عنوان یک جوان کم‌سن و سال قدم به ایران گذاشت و دریافت که تصویر انعکاس یافته از سوی رسانه‌های اروپایی، با واقعیت خیابان‌ها، خانه‌ها و نگاه مردم این سرزمین، زمین تا آسمان فرق دارد.

فرهنگ

اینجا عرصه گفت‌و‌گوست نه تماشا

به بهانه چهل و هشتمین سالروز تأسیس موزه هنرهای معاصر؛

اینجا عرصه گفت‌و‌گوست نه تماشا

رضا دبیری‌نژاد رئیس موزه هنرهای معاصر به بهانه چهل و هشتمین سالروز تأسیس این موزه یادداشتی به «ایران» ارائه کرد.

فرهنگ

تاریخ مکتوم

تجدید حیات صوفیه تلاشی تحلیلی و نقادانه برای درک یکی از دوره‌های پرابهام تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران است؛

تاریخ مکتوم

کتاب «تجدید حیات صوفیه: در ایران عصر زندیه و قاجاریه» نوشته مسعود شیربچه و منتشرشده از سوی نشر روزنه، تلاشی است کم‌نظیر برای بازخوانی بخشی از تاریخ ایران که تا امروز کمتر بدان توجه شده است.

فرهنگ

خانه «نقلی» کاشان چگونه از « لونلی پلنت» سر درآورد؟

گفت‌وگو با اکبر رضوانیان از بنیان گذاران بوم گردی در کشور؛

خانه «نقلی» کاشان چگونه از « لونلی پلنت» سر درآورد؟

داستان «خانه نقلی» و خانواده رضوانیان، داستان احیای یک بافت تاریخی در کاشان است؛ داستان «او می‌کشد قلاب را.» قلاب، همان تاریخ و گذشته پرشکوهی است که از اسب افتاده، اما از اصل و بنیادش نه.

استان‌ها

چرا ایران کانون بی‌بدیل در جهان اسلام است؟

چرا ایران کانون بی‌بدیل در جهان اسلام است؟

آیت‌الله سیدمحمد غروی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم،در یادداشتی نوشت: فرهنگ اسلامی-ایرانی، به‌عنوان یکی از بارزترین ویژگی‌های هویتی ملت ایران، در طول تاریخ نه‌تنها عامل همبستگی و انسجام ملی بوده، بلکه به دلیل اصالت و عمق خود، ایران را به کانونی بی‌بدیل در جهان اسلام تبدیل کرده است. این فرهنگ که از تلفیق آموزه‌های ناب اسلامی و میراث کهن ایرانی شکل گرفته، نه‌تنها جدایی‌ناپذیر است، بلکه در تکامل و تقویت یکدیگر نقش اساسی ایفا کرده‌اند.

سیاست

بازخوانی مفهوم ملیت و ناسیونالیسم در ایران

بازخوانی مفهوم ملیت و ناسیونالیسم در ایران

مجتبی زارعی،استاد علوم سیاسی و عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در یادداشتی نوشت: در فضای اندیشه‌ورزی سیاسی ایران، بارها و بارها شاهد اشتباهی بنیادین در تفکیک مفهوم «ملیت» و «ناسیونالیسم» بوده‌ایم که همچنان این امر در جریانات و احزاب سیاسی مختلف رسوب و ادامه دارد. این اشتباه در فهم واژگان و ترمینولوژی مفاهیم، مانع شکل‌گیری یک نگاه عملی و تحقیقی دقیق به دو مفهوم مهم ملیت ایرانی و ناسیونالیسم می‌شود. ناسیونالیسم مفهومی نوظهور و به نسبت جدید است که در دو قرن اخیر و با قرارداد «وستفالیا» در اروپا ظهور یافته است.

سیاست

اسلام و ایران؛ وحدت هویتی نه تضاد تمدنی

اسلام و ایران؛ وحدت هویتی نه تضاد تمدنی

علی مطهری، نایب رئیس پیشین مجلس در یادداشتی نوشت: در سال‌های اخیر تلاش‌هایی در جامعه ما صورت گرفته است تا میان اسلام و ایران نوعی دوگانگی القا شود. در این القائات، این طور وانمود می‌شد که گویی اسلام عنصری بیگانه است که بر پیکره فرهنگ و هویت ایرانی تحمیل شده و در تقابل با ملیت ایرانی قرار دارد.

سیاست

سه ستون قوام و دوام ایران

کارشناسان مذهبی و سیاسی تبیین کردند

سه ستون قوام و دوام ایران

کشور یا تمدن ایران قدمتی چندهزار ساله دارد. مشخصا درباره آنچه «تمدن» به معنای شهرنشی‌اش، یا آنچه «نخستین حکومت‌ها» خوانده می‌شود، می‌توان گفت این امر در ایران حدود ۴۷۰۰ سال قدمت دارد، یعنی از زمانی که عیلامیان در بخش‌هایی از عراق و خوزستان امروزی حکومت تشکیل داده بودند.

سیاست