
سیستم کنونی تأمین آرد و نان، که با قیمتگذاری دستوری و یارانههای کلان اداره میشود، نه تنها به ثبات قیمت و کیفیت منجر نشده، بلکه چرخهای از زیان تولیدکنندگان، هدررفت منابع ملی، کاهش کیفیت گندم و نان، و حتی قاچاق را به وجود آورده است.

بررسیها و گواهی فعالان صنف نانوایی نشان میدهد «قیمتگذاری دستوری» نان، به عاملی کلیدی برای «کاهش کیفیت» و «افزایش هدررفت» این کالای اساسی تبدیل شده است.

بررسیهای میدانی و تحلیل دیدگاه کارشناسان نشان میدهد که برای مهار بحران هدررفت نان، باید عزم و هماهنگی فرابخشی در قالب اجرای همزمان چند راهبرد کلیدی شکل گیرد.

در نظر نگرفتن هزینههای واقعی نانوایان در قیمتگذاری نان، نه تنها موجب فشار اقتصادی بر صنف نانوایی شده، بلکه منجر به چند نرخی شدن نان و کاهش کیفیت خدمات نیز میشود.

افزایش سرسامآور هزینههای تولید، نانوایان را در میانه دوگانگی دشواری قرار داده است؛ از یک سو با قیمتهای مصوب دولت ضرر میدهند و از سوی دیگر، افزایش غیرقانونی قیمت، نارضایتی مردم را به دنبال دارد. این در حالی است که به گفته فعالان این صنف، قیمت نان هیچ تناسبی با هزینههای واقعی آن ندارد.

نان بیش از آنکه یک کالای اقتصادی محسوب شود، یک مسأله فرهنگی و اجتماعی است. حل مشکل کیفیت نان تنها با همکاری دولت، نانواها و مردم ممکن خواهد بود و تا زمانی که این سه ضلع مثلث با هم هماهنگ نشوند، نان ایرانی همچنان بیکیفیت باقی خواهد ماند. از سوی دیگر سیاستهای یارانهای دولت اگر چه نان را ارزان در اختیار مردم قرار داده، اما امروزه به عاملی برای کاهش کیفیت تبدیل شده است.

نان به عنوان قوت غالب مردم ایران، در سالهای اخیر با کاهش چشمگیر کیفیت مواجه شده است. به گفته کارشناسان، این معضل ریشه در زنجیرهای از مشکلات دارد که از مزرعه گندم شروع شده و تا تنور نانوایی و حتی سلیقه مصرفکننده ادامه مییابد. بررسی عوامل اقتصادی، فرهنگی و نظارتی، تصویر روشنی از این بحران ملی ترسیم میکند.

رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران با اشاره به اشتباه بودن مسیر سیاستگذاری در حوزه آرد و نان، گفت: «اجرای طرح هوشمندسازی نه تنها مسیر یارانه را اصلاح نکرد، بلکه کیفیت و قیمت نان را نیز تحت تأثیر منفی قرار داد.»

حدوداً یکسالی می شود که روند عرضه آرد و نان با چالشهایی همراه شده و دولت در این مدت اقدامات متعددی را انجام داده است. به تازگی معاون اول رئیس جمهور در جلسهای در خصوص زنجیره آرد و نان که با حضور مسئولان دستگاههای امر برگزار شد، با بیان اینکه توجه به معیشت مردم به ویژه اقشار آسیب پذیر از شعارهای اصلی و محوری دولت است، تصریح کرده که «با توجه به بیانضباطی که در حکمرانی نان وجود داشته است، روند گذشته در این زنجیره غیرقابل دوام است که در این راستا دولت طرح اصلاح زنجیره عرضه آرد و نان را در چند ماه گذشته در دستور کار قرار داد.

هوا هنوز خنک است و سکوت صبحگاهی روستای چنچه شکسته نشده است. نانوایی روستا که با نمای ساده آجری، در کنار زمینهای کشاورزی قرار دارد، اولین جایی است که شروع به کار میکند.

رئیس اتاق اصناف تهران با اشاره به قیمت بالاتر نان خشک از نان، گفت: این مساله سبب شده تا برخی از نانواییهای که با یارانه دولتی نان می پزند، نان را خشک کنند.

صبح امروز، خبری درباره افزایش قیمت نان در تهران مطرح شد که موجب نگرانی شهروندان شد. ماجرا از آنجا آغاز شد که حشمت اله عسگری معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری تهران در اظهاراتی از احتمال افزایش قیمت نان خبر داده بود. این اظهارات، واکنشهای گستردهای به دنبال داشت.

نان به عنوان قوت غالب مردم اگر حاوی سبوس کافی نباشد، نمیتواند نیاز بدن را تأمین کند. سبوسی که اکنون از آردها گرفته میشود بین ۸ تا ۱۶ درصد بوده و برای داشتن نان کامل باید به سمت ۶ درصد سبوسگیری گام برداریم به طوری که زهره پوراحمد کارشناس اداره کل فرآوردههای غذایی سازمان غذا و دارو با تأکید بر اهمیت مصرف نان کامل به جای نان سفید، خواستار ترویج فرهنگ استفاده از محصولات غلات کامل برای ارتقای سلامت عمومی شد. او می گوید: «نان سفید فاقد سبوس و جوانه گندم است و به همین دلیل از نظر ویتامینهای گروه B بسیار فقیر است.

صبح امروز (یکم آبان ماه) متن کامل بخش اول لایحه بودجه ۱۴۰۴ منتشر شد که براساس آن، محل تامین یارانه آرد و نان و میزان آن ۲۵۰۰ هزار میلیارد ریال معادل ۲۵۰ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.

نان یکی از کالاهای اساسی است که نقش مهمی در سفره مردم دارد اما با تحت کنترل نبودن خرید و فروش و قیمتگذاری آن میزان هدررفت، گرانفروشی و کم فروشی آن چندان قابل کنترل نیست و آسیبهایی را به همراه دارد و طی یک ماه گذشته که قیمتها اصلاح شده مردم از شرایط و نرخ غیر واقعی نان و نانوایان از افزایش چندباره مواد اولیه طی سال ناراضی هستند.

مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری تهران گفت: سهمیه آرد نانواهای گرانفروش و کم فروش قطع و سهمیه آنها به نانواییهای مجاور داده میشود.

درحالی دولت اخیرا قیمت مصوب نان را تا ۶۰درصد افزایش داده، ولی به دلیل عدم نظارت وزارت جهاد و تعزیرات، بسیاری از نانوایی ها به ویژه سنگکیها در تهران به بهانه چند گرم کنجد، بیش از ۲۰۰ درصد قیمت نان را افزایش دادند وهیچ ترسی هم از برخورد قانونی ندارند.

ممنوعیت فروش نان به اتباع بیگانه تکذیب شد و با دستور دادستانی بنر خبرساز در محل عرضه نان در۲ نانوایی یک شهرستان جمع آوری شد.