ایران سالانه حدود ۱۱۰ میلیارد دلار یارانه (به صورت پنهان و آشکار) پرداخت میکند؛ رقمی سنگین که نهتنها منابع کشور را هدر میدهد، بلکه مانع سرمایهگذاری در بخشهای حیاتی مانند رفاه، بهداشت، آموزش و خدمات عمومی میشود.
سالهاست که اقتصاد ایران با معضل ناترازی انرژی دست و پنجه نرم میکند؛ معضلی که ریشههای آن تنها در بخش عرضه نیست، بلکه در سمت تقاضا نیز به وضوح دیده میشود.
بحث تشکیل سازمان راهبردی بهینهسازی انرژی در کشور پرسشهای متعددی را درباره جایگاه نهادهای موجود ایجاد کرده است. اما تا جایی که اطلاع دارم قرار بوده بخش بهرهوری ساتبا به این سازمان منتقل شود و حوزه بهرهوری برق نیز در قالب سیاستگذاری و تأمین منابع زیر نظر آن قرار گیرد.
بحران ناترازی انرژی موجود در حال حاضر کشور ضرورت ایجاد نهادهای بالادستی را بیش از پیش آشکار کرده است. به طوری که تشکیل سازمان راهبردی بهینهسازی انرژی، اگرچه میتواند گامی مهم در مسیر اصلاح مصرف و سیاستگذاری باشد، اما پرسش اصلی این است که جایگاه انرژیهای تجدیدپذیر در این ساختار چگونه تعریف خواهد شد؟
تشکیل «سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی» ازاینجهت اهمیت دارد که امروز در کشور هیچ نهاد مشخصی که متولی اصلی بهینهسازی مصرف انرژی باشد، وجود ندارد.
بحث یارانههای پنهان در حوزه انرژی سالهاست که به یکی از چالشهای اصلی اقتصاد ایران تبدیل شده است، به طوری که اغلب کارشناسان بارها تأکید کردهاند تا زمانی که این یارانهها در زنجیره پخش میشوند، مصرفکنندگان بزرگ بیشترین منفعت را میبرند و مصرفکنندههای کوچک و نهایی سهم اندکی از آن را در اختیار دارند.
یک مطالعه نشاندهنده آن است که تلفات در حاملهای مختلف انرژی و شدت مصرف انرژی در ایران نسبت به کشورهای مشابه وضعیت مطلوبی ندارد. همین امر موجب شد توجه به بهرهوری و بهینهسازی انرژی در دستور کار قرار گیرد.
طبق ماده ۴۶ برنامه هفتم توسعه، در راستای اصلاح الگوی مصرف و قیمت حاملهای انرژی و سوخت، بندهایی پیشبینی شده که بر اساس آن سازمان بهینهسازی و مدیریت مصرف انرژی ایجاد میشود.
بر اساس موضوع جزء ۲ بند الف ماده ۴۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت، ایجاد «سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی» زیر نظر رئیسجمهوری پیشبینی شده است؛ سازمانی که قرار است مدیریت یکپارچه انرژی در بخشهای عرضه و مصرف انرژی را برعهده بگیرد و جایگاه بهرهوری انرژی را در نظام حکمرانی کشور ارتقا دهد.
در قالب طرح نوآورانه محققان دانشگاه MIT محقق میشود
بسیاری از کشورهای جهان در حال تلاش برای بهینهسازی مصرف انرژی در ساختمانها هستند تا هم از هدررفت انرژی جلوگیری شود و هم میزان آلودگیهای زیستمحیطی سوختهای فسیلی به حداقل برسد.
شاخص انرژی یک معیار برای مشخص کردن میزان بازدهی یا کارایی انرژی در سطح اقتصاد هر کشور است که نشان میدهد برای تولید مقدار مشخصی از خدمات یا کالا که بر حسب واحد پول سنجیده میشود، چه میزان واحد انرژی مصرف میشود. ایران با شاخص شدت مصرف انرژی حدوداً ۰.۲۳۲ رتبه اول را در جهان به خود اختصاص داده است.
استان تهران با اختصاص تسهیلات ارزانقیمت، گام بلندی برای تبدیل پشتبام خانهها به نیروگاههای خورشیدی کوچک برداشته است. بر این اساس، متقاضیان میتوانند برای هر کیلووات ظرفیت نصب شده، تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان وام با سود ۴ درصد دریافت کنند. این اقدام در راستای برنامههای کلان دولت برای جبران کمبود برق و توسعه انرژیهای پاک صورت میگیرد.