
در میان مترجمان و ویراستاران نسل طلایی ایران، که حالا شاید از میانشان تکوتوکی بیشتر نمانده باشند، رضا سیدحسینی -که اگر هنوز در بینمان بود، دیروز ١٠٠ سالگیاش را جشن میگرفتیم- از نوادر و نوابغ بود.

«فرج بعد از شدت» به قلم قاضی ابوعلی محسن بن علی تنوخی، ادیب و قاضیالقضات قرن چهارم هجری، نگاشته شده است. قاضی تنوخی، در خانوادهای ادیب در بغداد و جنوب ایران زندگی میکرد. او از نوجوانی با ظرایف ادبی، علوم حدیث و تفسیر قرآن مأنوس بود و با نگاهی جامع به مسائل سیاسی و اجتماعی عصر خود مینگریست. این پشتوانه علمی در کنار جایگاه قضاوت، به او این امکان را میداد که لایههای پنهان جامعه را در حکایتهایش بازتاب دهد.

دوسال پیش محمود دولتآبادی از پایان نوشتن و اینکه دیگر کتاب تازهای نخواهد نوشت، سخن گفته بود. با این حال، آنچنان او به نوشتن و نوشتن به او گره خورده است که هنوز راهی برای ماندن در جهان ادبیات پیدا میکند. در همین دو سال اخیر با انتخاب حکایتهایی از «هزار و یک شب» و «تاریخ بیهقی» کوشیده نسل جوان را با ادبیات کلاسیک آشتی دهد و راه ورود به کتابهایی را هموار کند که گاه حجم و زبانشان خواندن را به تعویق میاندازد.

نقشه جهان را اگر فقط از خشکی نگاه کنیم، بخش بزرگی از سیاست را نمیبینیم. دریاها نه حاشیه قارهها، که شریانهای اصلی اقتصاد جهانی، میدان رقابت قدرتها، گذرگاه انرژی و کالا و، همزمان، عرصه منازعه، قاچاق، تروریسم، خرابکاری و بحرانهای زیستمحیطیاند. کتاب «شناخت امنیت دریایی» از همین واقعیت آغاز میکند: از اینکه امنیت دریا دیگر موضوعی صرفاً نظامی یا تخصصی برای نیروی دریایی نیست، بلکه به یکی از گرهگاههای اصلی سیاست بینالملل معاصر بدل شده است.

هاجون چانگ (Ha-Joon Chang)، استاد اقتصاد در دانشگاه SOAS لندن و اقتصاددان توسعه کرهای است که به سنت اقتصاد نهادی، اقتصاد سیاسی و اقتصاد تکاملی نزدیک است و از نمایندگان مهم جریانهای آلترناتیو محسوب میشود، با نقد نسخههای نئولیبرال و اجماع واشنگتنی، بر نقش دولت، سیاست صنعتی و تجربه تاریخی کشورهای توسعهیافته در فرایند توسعه تأکید میکند.

«بزرگ بود و از اهالی امروز و با تمام افقهای باز نسبت داشت.» سهراب سپهری در روزگاری از «حوضچه اکنون» و «صدای پای آب» شعر گفت که جامعه در تلاطم سیاسی و اجتماعی قرار داشت. او شاعری عارف و شیفته طبیعت بود و پیوند طبیعت با معنویت را به خوبی میدانست؛ شاعری که جهان را نه از دریچه جریانهای سیاسی، بلکه از پنجره عرفان و مشاهده میدید. در این میان شاعرانی که سهراب را الگوی خود میدانستند این سهیل محمودی بود نگاه عمیقتری به اندیشههای سهراب داشت،

۱۵ مهر امسال نود وهشتمین زادروز سهراب سپهری شاعر و نقاشی است که نگاهش به طبیعت و بازتاب آن در شعر و نقاشی، دریچهای تازه به سوی جهان هنر گشود. دلبستگی سپهری به مشرقزمین و تأثیر سفرهای او به کشورهایی چون چین، ژاپن و هند، در اشعارش به وضوح مشهود است.

از بین کتابهایی که در سالهای ترجمه با آنها روبهرو شدهام، رمان «حکم» اثر لوئیز اردریک خیلی زود من را به خودش جذب کرد؛ اثری که ابتدا با داستانی درباره یک کتابفروشی، یک زن، یک روح و مجموعهای از کتابها آغاز میشود، اما خیلی زود مشخص میشود قرار نیست با داستانی درباره ارواح روبهرو شویم.

تصویر و صدا زمانی از معتبرترین نشانههای وقوع یک رویداد به شمار میآمدند؛ اگر فیلمی از سخنرانی یک سیاستمدار یا صدای ضبطشدهای از یک شخصیت مشهور منتشر میشد، بسیاری آن را شاهدی کافی برای اثبات ماجرا میدانستند.

گاه در خلال کلاسها و کارگاهها و گاه در پنلهای خبرگی محیطهای اندیشهورزی چون خانه اندیشهورزان، معاونت علمی ریاستجمهوری، مرکز پژوهشهای مجلس، شورای سیاستگذاری صداوسیما، پژوهشکده سیاستگذاری شریف، اندیشکده برند ملی ایران، اندیشکده ایران آینده و مرکز ملی فضای مجازی، هنگامی که سخن از آیندهپژوهی رسانه به میان میآید، با پرسشی مستقیم مواجه شدهام؛ پرسشی که هر بار مرا به تأملی عمیقتر درباره آینده وامیدارد: آینده رسانه چه خواهد شد؟

کتاب «پروازهای بیبازگشت»، روایتی است از تلاطمهای زندگی پرفراز و نشیب سید محسن خوشدل، مردی که نامش در تاریخچه لشکر ۲۷ محمدرسولالله(ص) با موشک «مالیوتکا» گره خورده است.

«بیگانه با ترس» یک تاریخ شفاهی از جنگ هوایی ایران و عراق و بررسی زندگی شخصیتی تأثیرگذار در نیروی هوایی، نبوغ تاکتیکی و مأموریتهای استراتژیک، مرحوم سرهنگ خلبان محمود اسکندری، یکی از برجستهترین خلبانان شکاری - بمبافکن فانتوم F۴ در تاریخ هوانوردی نظامی جهان است. این کتاب به قلم صادق وفایی و توسط انتشارات روزنامه ایران در پاییز ۱۴۰۲ منتشر شد.

تاریخ تحولات فنی و دفاعی معاصر ایران در عرصههای موشکی، پدافندی و سامانههای پروازی، از شاخصترین جلوههای پیشرفت علمی و بازدارندگی کشور به شمار میرود؛ حوزهای راهبردی که بخش عمدهای از دستاوردهای آن، حاصل همافزایی دانش بومی، مدیریت راهبردی و پشتکار فرماندهان و متخصصان این میدان بوده است.

ایده اولیه نگارش مجموعه کتابهای «آسماندار» از سوی سردار سیدمجید موسوی مطرح شد؛ آشنایی من با ایشان به چهارده ـ پانزده سال پیش و ایام شهادت حسن طهرانیمقدم بازمیگردد که اولین همکاریام با مجموعه هوافضا را رقم زد.

در نشست نقد و بررسی کتاب «بر لبه تنهایی» اثر ولی نصر، استاد دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا، که در کتابخانه ملی ایران برگزار شد، دکتر وحید عابدینی، استاد مطالعات ایران در دانشگاه اوکلاهمای آمریکا و یکی از مترجمان این اثر، از تمایز میان «تنهایی» و «انزوا» در نگاه ولی نصر گفت.

پدر نه فقط بهعنوان عضوی از خانواده، بلکه بهمثابه پناه، تکیهگاه و حضوری که بودنش به زندگی معنایی دیگر میبخشد. از مادران بسیار سخن گفتهاند و بسیار نیز خواهند گفت. اما پدران در حافظه عمومی بیش از آنکه با آغوش و نوازش به یاد آورده شوند، با سختگیری، جدیت، سکوت، امر و نهی به خاطر میآیند.

گزارشی با عنوان «پیوند هنر و خیال» در شماره امروز روزنامه ایران منتشر شد.

«در بازخوانی کتاب «عشق غریبهها» اثر نایل گرین، این پرسش بنیادین مطرح میشود که چرا مدرنیته در ایران، نه از مسیر مباحث نظری، بلکه از دلِ بحرانهای نظامی متولد شد؟ حسین سخنور در این یادداشت، چرایی اعزام نخستین محصلان ایرانی به انگلستان توسط عباس میرزا را نه یک سفر علمی ساده، بلکه واکنشی اضطراری به ناکارآمدی ساختار دفاعی سنتی در برابر ارتش روسیه تزاری تحلیل میکند. در ادامه، برشی از این نوشتار را که در روزنامه ایران منتشر شده از نظر میگذرانید.»

جهان داستاننویسی خورخه لوئیس بورخس شباهت عجیبی به یک شهر پرپیچ و خم، آیینهکاری شده و بیپایان دارد؛ جایی که هر دری را باز میکنی به راهرویی دیگر میرسی و هر تصویری در آیینهای دیگر تکثیر میشود.

رمان «صد سال تنهایی» اثر گابریل گارسیا مارکز، تنها یک شاهکار ادبی نیست؛ پدیدهای است که نقشه ادبیات جهان را در قرن بیستم تغییر داد.