بازار خودرو که بیش از دو هفته است در سایه ابهام درباره تعرفه واردات در وضعیتی نیمهتعطیل بهسر میبرد، حالا به یک امضا چشم دوخته است؛ امضای رئیس مجلس شورای اسلامی. ماجرا از آنجا آغاز شد که هیأت تطبیق مقررات مجلس در ۲۲ شهریور با ارسال نامهای به معاونت حقوقی ریاست جمهوری، نسبت به مغایرت آییننامه واردات خودرو با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ ابراز تردید کرد. این نامه، اگرچه حکم به تعلیق آییننامه دولت نداد، اما فضای بازار را دچار سردرگمی کرد؛ تاجاییکه روند ثبت سفارشها و تخصیص ارز عملاً متوقف شد.
بازار خودرو ایران بیش از دو هفته است که در سایه ابهامات حقوقی پیرامون تعرفه واردات خودرو گرفتار نوسان و بیثباتی شده است. در ۲۲ شهریورماه، هیأت تطبیق مقررات مجلس نامهای به معاونت حقوقی ریاست جمهوری ارسال کرد که طی آن به اصلاحیه تعرفه واردات خودرو که دولت با هماهنگی مجلس و دیوان عدالت اداری تنظیم کرده، ابهاماتی وارد کرده است. این نامه، هرچند به معنای رد آییننامه دولت نبود اما به شکل غیرمستقیم بازار را دچار سردرگمی کرده و روند طبیعی فعالیت واردکنندگان را متوقف ساخته است.
«نامه اخیر هیأت تطبیق مقررات مجلس به معاونت حقوقی ریاست جمهوری صرفاً یک نامه داخلی است و بر اساس سؤالات و ابهاماتی مطرح شده است که در مورد اصلاحیه تعرفه واردات خودرو وجود داشت. این نامه به هیچ وجه به معنی رد آییننامه دوم واردات خودرو که با توافق مجلس، دولت و دیوان عدالت اداری تنظیم شده، نیست.»
بازار خودروی ایران ترکیبی از رقابت محصولات داخلی و مونتاژی با خودروهای وارداتی است که هر یک مشتریان خاص خود را دارند. اما در این میان باید توجه داشت که پرفروش بودن لزوماً به معنای محبوب بودن نیست.
گمرک ایران در بخشنامه ای موضوع اضافه شدن گمرک اینچه برون به گمرکات تخصصی واردات خودرو سواری را ابلاغ کرد.
عدم ثبات در سیاستهای وارداتی و تعرفهای و همچنین ابهام در مسیر آینده بازار، موجب شده است معاملات خودرو بهشدت کاهش یابد و بازار در حالت تعلیق قرار بگیرد. از سوی دیگر، شرایط فعلی کشور و تحولات اخیر، آینده مبهمی را برای بازار خودرو مخصوصاً خودروهای وارداتی رقم خواهد زد. همچنین، وضعیت واردات خودرو با چالشهای قانونی و اجرایی مواجه شده است.
در حالی که بسیاری از فعالان بازار خودرو چشمانتظار گشایش مسیر واردات بودند، اختلاف حقوقی تازهای میان دولت و مجلس، بار دیگر مسیر واردات خودرو را به چالش کشاند.
روز شنبه ۲۲ شهریورماه، انجمن تخصصی صنایع همگن نیرو محرکه و قطعهسازان خودرو کشور طی یک نشست خبری با اصحاب رسانه درباره میزان بدهی خودروسازان به قطعهسازان و همچنین زیان انباشته دو خودروساز بزرگ کشور اطلاعرسانی کرد.
روز سهشنبه ۱۸ شهریورماه خبری منتشر شد از قول حجتالله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار درباره عرضه خودرو در بورس کالا. به گفته او ظاهراً سه مدل خودروی داخلی برای عرضه در بورس کالا پذیرش شده است.
رئیس هیات مدیره انجمن واردکنندگان خودرو گفت: واردات حدود ۷۰ تا ۱۰۰ هزار دستگاه خودرو در سال به هیچوجه تولید داخلی را تضعیف نمیکند بلکه در بازار ۱.۵ میلیون دستگاهی ایران، سهم واردات کمتر از ۱۰ درصدی دارد.
پس از بیش از یک دهه ممنوعیت، در نهایت انحصار واردات خودروهای با حجم موتور بالای ۲۵۰۰ سیسی شکسته شد؛ اتفاقی که بسیاری آن را نقطه پایانی بر یکی از پرحاشیهترین سیاستهای خودرویی کشور میدانند. این ممنوعیت که از مهرماه ۱۳۹۱ آغاز شده بود، در سال ۱۴۰۴ به طور رسمی شکسته شد تا بار دیگر درهای بازار ایران به روی خودروهای با حجم موتور بالا باز شود.
بهمن ماه ۱۴۰۱ بود که قانون واردات خودروی جانبازان استارت خورد. جانبازان معزز که برای حفظ این خاک از جان خود گذشتند و به عنوان بسته حمایتی از این عزیزان امتیاز واردات خودرو به جانبازان بالای ۵۰ درصد اهدا شد.
با گذشت بیش از پنج سال از توقف خودروهای خارجی وارد شده توسط شهروندان و سازمان ها در گمرک خرمشهر، سرانجام با دستور و پیگیریهای استاندار و رییس شورای تامین خوزستان، فرآیند ترخیص صدها خودروی خارجی از بندر خرمشهر آغاز شد.
معاون صنایع ماشینآلات و تجهیزات وزارت صنعت، معدن و تجارت گفت: با هدف ایجاد ثبات در بازار خودرو، بیش از ۶۰ هزار دستگاه خودروی سواری به کشور وارد شد.
معاون وزیر صمت گفت: امسال برای اولین بار پس از ۱۳ سال خودروهای با حجم موتور بالا وارد کشور میشود که میتواند نقش مؤثری در کاهش قیمت این رده از محصولات در بازار داشته باشد.
ماجرای ثبت سفارش خودروهای وارداتی، واردات خودرو از طریق ایرانیان مقیم خارج از کشور و تأخیر تحویل خودروها علیرغم تلاشهای وزیر صمت برای محقق کردن این موارد هنوز به نتیجه نرسیده و برخی از کندی این موارد دچار نارضایتی هستند.
در حال حاضر سامانه جدید فروش خودروهای وارداتی در پلتفرم اتونوین در حال فعالیت است. با توجه به افزایش قیمت ارز طی چند روز گذشته، بسیاری این پرسش برایشان مطرح شده است که این خودروهای وارداتی با چه قیمتی عرضه میشوند؟ پیگیریهای انجام شده نشان میدهد که اتونوین صرفاً خودروهای موجود در کشور را عرضه میکند و در این دوره فروش خودروهای وارداتی، ولوو EX۳۰ و تویوتا bZ۴x براساس موجودی انبار در ایران عرضه شدهاند.
آییننامه اجرایی واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ با تأکید بر واردات خودروهای برقی و هیبریدی و الزام به رعایت استانداردهای زیست محیطی و ایمنی، از سوی هیأت وزیران ابلاغ شد.
سامانه جامع تجارت در اطلاعیه ای اعلام کرد که امکان ثبتسفارش خودرو سواری نو و مستعمل در این سامانه فراهم شده است.
پس از مدتها در نهایت ماجرای قیمتگذاری دستوری در حوزه خودرو تا حدودی تعیینتکلیف شد. سرانجام سازمان حمایت از مصرفکنندگان مسئولیت نظارت بر قیمتگذاری جدید خودروها را بر عهده گرفت. در اواخر روز یکشنبه، ۲۶ مردادماه، مصوبه شورای رقابت منتشر شد که براساس آن، قیمتگذاری خودروها به خودروسازان واگذار شد؛ البته تحت نظارت سازمان حمایت از حقوق مصرفکنندگان. اگرچه باید منتظر ابلاغ این مصوبه نیز ماند.