خداوند مرا گرفتار مثنوی و مولانا کرد

محمدعلی موحد در رونمایی از نسخه قطع کوچک مثنوی عنوان کرد

خداوند مرا گرفتار مثنوی و مولانا کرد

عصر سه‌شنبه ۲۴ تیر، شصت‌وسومین نشست سه‌شنبه‌های مجله «بخارا» به رونمایی از نسخه قطع کوچک مثنوی با حضور محمدعلی موحد و جمع بسیاری از دوستداران ایشان در شهر کتاب نیاوران برگزار شد

فرهنگ

صد سال ذهن‌کاوی / تاریخ روان‌کاوی نوشته استیون میچل و مارگارت بلک، دعوتی است به تأمل عمیق‌تر درباره ماهیت انسان

صد سال ذهن‌کاوی / تاریخ روان‌کاوی نوشته استیون میچل و مارگارت بلک، دعوتی است به تأمل عمیق‌تر درباره ماهیت انسان

روان‌کاوی بیش از یک قرن پیش توسط زیگموند فروید آغاز شد و یکی از جسورانه‌ترین تلاش‌ها برای کاوش در عمق ذهن انسان بود. این جنبش، ذهن را از قلمرو فلسفه و ادبیات به حوزه‌ای نظری-بالینی برد و مفاهیمی مانند ناهشیار، عقده‌ها و تأثیر کودکی را وارد فرهنگ عمومی کرد. اما مسیرش پر از فراز و فرود بود: گاهی به اوج شهرت رسید و گاهی مورد حمله شدید قرار گرفت؛ از اتهام علمی نبودن تا نقدهای فمینیستی و فرهنگی. با وجود همه این چالش‌ها، روان‌کاوی همچنان زنده ماند و به شاخه‌های متنوع و غنی تبدیل شد.

فرهنگ

زخم کاری / بررسی زخم‌های عمیق کودکی و ردپای آن روی آینده در بدرود، ارواح

زخم کاری / بررسی زخم‌های عمیق کودکی و ردپای آن روی آینده در بدرود، ارواح

در لایه‌های پنهانی وجود انسان، گاهی بخش‌هایی هستند که پس از گذشت سال‌ها هنوز روی زندگی حال و آینده‌ تأثیر می‌گذارند؛ بخش‌هایی که با نبودن‌ها و رفتن‌ها خالی مانده‌اند و هرگز جای خالی‌شان پر نشده است. گاهی سکوت پس از رفتن، بلندتر از هر فریادی در گوش روح انسان می‌پیچد.

فرهنگ

کلمات مصور / برخورد میان ادبیات و هنرهای تجسمی در ده پرتره نوشته گرترود استاین

کلمات مصور / برخورد میان ادبیات و هنرهای تجسمی در ده پرتره نوشته گرترود استاین

در دنیای مرسوم روایت‌های ادبی، نویسنده با ترسیم خطی رفتارها، روایت وقایع و توصیف جزئیات فیزیکی تلاش می‌کند تا تصویری زنده از یک شخصیت در ذهن مخاطب بسازد. شخصیت‌پردازی مناسب و فضاسازی در داستان‌ها از عوامل مهمی هستند که ارتباط مخاطب را با کتاب بیشتر کرده و همذات‌پنداری را بالا می‌برند.

فرهنگ

یقین گمشده / تأملی در جهان فرانتس کافکا در صد و دومین سال درگذشتش

یقین گمشده / تأملی در جهان فرانتس کافکا در صد و دومین سال درگذشتش

فرانتس کافکا (۱۹۲۴-۱۸۸۳) نویسنده‌ای است که از همان نخستین مواجهه، نوعی حس لامکانی را به خواننده منتقل می‌کند؛ گویی هر جمله، هر صحنه و هر شخصیت، در جایی بین جهان ما و جهانی دیگر معلق است. او در پراگ به دنیا آمد؛ شهری که خود در آن روزگار مرزی بود میان فرهنگ‌ها و زبان‌ها؛ یک یهودی آلمانی‌زبان در شهری عمدتاً چک‌زبان، کارمند بیمه در دل بوروکراسی امپراطوری اتریش-مجارستان و نویسنده‌ای که بیشتر آثارش سنگین‌ترین وزن خود را پس از مرگ نویسنده پیدا کرد. این موقعیت حاشیه‌ای، صرفاً یک نکته‌ زندگینامه‌ای نیست؛ بلکه شاکله‌ درونی جهان داستانی او را می‌سازد.

فرهنگ

رویای شیرین دباغ / روایت زندگی پرفراز و نشیب مرضیه حدیدچی در کتاب بانوی چریک

رویای شیرین دباغ / روایت زندگی پرفراز و نشیب مرضیه حدیدچی در کتاب بانوی چریک

زنان بسیاری در جریان انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس نقشی مهم، اثرگذار و فراموش‌نشدنی ایفا کرده‌اند. آنها با ایمان، آگاهی و روحیه فداکارانه در صحنه‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی انقلاب حضوری فعال داشتند و در شکل‌گیری و تداوم این حرکت بزرگ مردمی، سهمی اساسی را برعهده گرفتند.

فرهنگ

بارقه امید در دل تاریکی / بررسی پیچیدگی‌های زندگی و احساسات انسانی در سمت روشن زندگی نوشته مصطفی مستور

بارقه امید در دل تاریکی / بررسی پیچیدگی‌های زندگی و احساسات انسانی در سمت روشن زندگی نوشته مصطفی مستور

گاهی زندگی و آدم‌هایش ما را به تاریک‌ترین نقطه از زندگی می‌برند و با بی‌رحمی تمام میان همان تاریکی‌ها رهایمان می‌کنند. شاید هم گاهی این خودمان هستیم که برای به چالش کشیدن توانایی‌ها یا میزان جسارت خود به سمت تاریکی می‌رویم. زندگی برای ما چه خوابی دیده است؟ آن مسیر روشنی که ما را به سمت روشنایی می‌برد، کجاست؟

فرهنگ

راوی دنیای زنان / جست‌وجوی خود واقعی در مجموعه داستان بانو، مینا و دیگران نوشته ناهید طباطبایی

راوی دنیای زنان / جست‌وجوی خود واقعی در مجموعه داستان بانو، مینا و دیگران نوشته ناهید طباطبایی

گاهی فاجعه نه با صدای یک انفجار، که با صدای بسته‌ شدن آرام یک در چوبی یا خیره ماندن به یک استکان چای سرد شده در یک بعدازظهر کش‌دار آغاز می‌شود. زندگی در برخی از داستان‌ها، نه در خیابان‌های شلوغ می‌گذرد و نه با اتفاقات بزرگ دراماتیک پیش می‌رود، بلکه از حواشی کوچک و به‌ ظاهر بی‌اهمیت جریان پیدا می‌کند؛ در اتاق‌هایی که بوی کهنگی می‌دهند و در ذهن‌هایی که میان واقعیت سرد امروز و خاطرات گرم دیروز، سرگردانند.

فرهنگ

پرواز در باد / واکاوی درونی مفهوم استقلال و جسارت در دختری که سوار باد شد

پرواز در باد / واکاوی درونی مفهوم استقلال و جسارت در دختری که سوار باد شد

دوران نوجوانی، ایستگاهی در میانه‌ راه زندگی محسوب می‌شود؛ مرز باریکی میان کودکی که رویا می‌بیند و آرزو در سر می‌پروراند و بزرگسالی که باید برای تحقق آن‌ رویاها و آرزوها مبارزه کند تا به هدف برسد.

فرهنگ

حمیدرضا ساعتچی درگذشت

حمیدرضا ساعتچی درگذشت

حمیدرضا ساعتچی، نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده باسابقه تئاتر کمدی ایران، در سن ۵۹ سالگی از دنیا رفت.

فرهنگ

هایدگر ایرانی

هایدگر ایرانی

علی میرسپاسی در کتاب فراملی‌گرایی در اندیشه سیاسی ایرانیان به نقش و موقعیت احمد فردید در تفکر معاصر ایران می‌پردازد.

فرهنگ

دویدن در پی آواز هستی / تأملی بر جهان و زبان مارتین هایدگر در پنجاهمین سال درگذشتش

دویدن در پی آواز هستی / تأملی بر جهان و زبان مارتین هایدگر در پنجاهمین سال درگذشتش

سخن گفتن از مارتین هایدگر (۱۹۷۶-۱۸۸۹)، گویی قدم گذاشتن در جنگلی مه‌آلود است که در آن نور و سایه مدام از هم عبور می‌کنند. هایدگر خود در «درآمدی بر متافیزیک» هشدار می‌دهد که تفکر، راه‌های آسان را نمی‌پذیرد و تنها از جایی آغاز می‌شود که انسان حاضر باشد در برابر پرسش اساسى «بودن» بایستد. او می‌نویسد: «پرسش از هستی، بنیادی‌ترین و دور از دسترس‌ترین پرسش است.»

فرهنگ

پس از رئیس‌جمهور شهید / نگاهی به کتاب ۷۲ روز، یک روایت نزدیک نوشته اسماعیل رمضانی

پس از رئیس‌جمهور شهید / نگاهی به کتاب ۷۲ روز، یک روایت نزدیک نوشته اسماعیل رمضانی

روز ۳۰ اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۳ با حادثه سقوط بالگرد حامل سیدابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری شهید و همراهانش در منطقه ورزقان آذربایجان شرقی، ایران وارد یک مرحله حساس تاریخی شد که می‌توانست به بحران مدیریتی در ارکان کشوری، هر چند مقطعی، منجر شود.

فرهنگ

گذر از اسطوره به تاریخ / مرور پیشینه دو سرزمین کهن در ایران و توران

گذر از اسطوره به تاریخ / مرور پیشینه دو سرزمین کهن در ایران و توران

یکی از موضوعات مهم در مطالعات تاریخ و فرهنگ ایرانی، مسأله هویت تاریخی ایران و نسبت آن با کشورهای همسایه است. ایران و توران دو سرزمینی هستند که هم در حافظه اسطوره‌ای و ادبی ایرانیان حضور پررنگی دارند‌ و هم در عرصه تحولات سیاسی و تاریخی، به‌عنوان دو سوی یک رابطه پیچیده و چندلایه مطرح بوده‌اند. این دو مفهوم همیشه در مطالعات تاریخی جایگاه ویژه‌ای به خود اختصاص داده و مورخان و تاریخ‌دوستان بدان توجه کرده‌اند.

فرهنگ

در فاصله دو جنگ / بررسی علل انعقاد دو پیمان‌ تاریخی در کتاب «از گلستان تا ترکمانچای»

در فاصله دو جنگ / بررسی علل انعقاد دو پیمان‌ تاریخی در کتاب «از گلستان تا ترکمانچای»

روابط ایران و روسیه در اوایل دوره قاجار یکی از سرنوشت‌سازترین مقاطع تاریخ معاصر ایران به شمار می‌آید. در این دوره، گسترش نفوذ امپراطوری روسیه در قفقاز و ضعف ساختار نظامی و اداری دولت قاجار، زمینه‌ساز مجموعه‌ای از تنش‌ها و درگیری‌ها شد که در نهایت به وقوع دو جنگ مهم میان ایران و روسیه انجامید.

فرهنگ