علیرضا جلالیتبار بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر کشورمان که سابقه همکاری طولانی با استاد بهرام بیضایی، چه در تئاتر و چه در سینما را در کارنامه دارد، به زوایای پنهان کار این کارگردان بزرگ، نگاه او به میراث شرق و وضعیت تئاتر و سینما پرداخته است.
بازگشت مهران مدیری به تلویزیون با سریال «شیشماهه» صرفاً احیای حضور یک چهره محبوب نیست، بلکه تلاشی برای بازگرداندن گفتوگوی اجتماعی به قاب رسانه ملی است؛ مجموعهای که با تلفیق طنز و درام انسانی میکوشد بار دیگر تلویزیون را به نقطه تماس خانوادهها، دغدغههای زیستی و تأمل جمعی بدل کند.
متأسفانه فرصت همکاری مستقیم با بهرام بیضایی را نداشتهام، اما همه آثار او را با دقت دنبال کردهام؛ از نمایشنامههایی که نوشت تا اجراهایی که به صحنه آورد و فیلمهایی که ساخت و کارگردانی کرد. آنچه برایم روشن است، این است که بیضایی انسانی بینظیر در حوزه فرهنگ نمایش ایرانی بود؛ هنرمندی که آشنایی کامل و عمیقی با نمایشهای ایرانی، بویژه نمایشهای سنتی این سرزمین داشت.
برای مجید مظفری، بهرام بیضایی نه کارگردانی سختگیر بود و نه اسطورهای دور از دسترس؛ او یک دانشگاه بود؛ دانشگاهی که شرط ورودش آگاهی، مطالعه و شناخت عمیق فرهنگ و تاریخ ایران بود.
حسین نوروزی، روزنامه نگار هنری و گرافیست در روزنامه ایران نوشت: درگذشت بهرام بیضایی، برای من بهعنوان یک طراح گرافیک، صرفاً خاموشی یک فیلمساز برجسته نیست؛ بلکه فقدان اندیشمندی است که سینما را پیش از آنکه روایت بداند، تصویر میفهمید. بیضایی از معدود هنرمندانی بود که قاب را نه بهعنوان چهارچوبی برای ثبت کنش، بلکه بهمثابه سطحی طراحیشده، اندیشیده و معنادار میدید. در سینمای او، تصویر پیش از آنکه حرکت کند، فکر میکند.
علیرضا سپهوند، روزنامهنگار و آهنگساز در روزنامه ایران نوشت: بهرام بیضایی موسیقی را نه برای غرق کردن تماشاگر در احساس، بلکه برای ایجاد فاصله، آگاهی و تفکر به کار میگیرد؛ رویکردی که موسیقی را از نقش تزئینی جدا کرده و به عنصری انتقادی، آیینی و معناپرداز در ساختار فیلم بدل میکند.
محمد رضا درویشی، آهنگساز و پژوهشگر پیشکسوت موسیقی در روزنامه ایران نوشت: بهرام بیضایی هنرمندی تکرارنشدنی بود. این بزرگمرد هنرایران درطول نزدیک به ۶۰ سال فعالیت درعرصه هنر، در سه حوزه مهم حضوربسیار تأثیرگذاری داشت. اول تئاتر و دیگر سینما و درآخر نمایشنامهها و فیلمنامههای ایشان که از متون ادبی بسیار کهن و مهم محسوب میشوند.
جواد صفوی، منتقد سینما در روزنامه ایران نوشت: درگذشت بهرام بیضایی، مرد تکرارناشدنی فرهنگ و هنر ایرانزمین که تا آخرین روز حیات خویش قلبش برای این مرزوبوم میتپید، ضربهای سخت و زخمی جانسوز به فرهنگ و هنر ایران زمین است. بیضایی با پیشینه و سابقهای بس سترگ در وادی ادبیات نمایشی و سینما، از تحولآفرینان و ارتقادهندگان فرهنگ و هنر ایران بود و آثار مکتوب و به روی صحنه رفته و بر پرده تابیدهاش، هرکدام از پی دیگری، همواره حرفی از زخم زمانه بود.
مریم افشار، نویسنده و معلم دانشگاه در رزونامه ایران نوشت: روز شنبه خبر آسمانی شدن بهرام بیضایی، چون پتکی سنگین، بر سر فرهنگ ایران فرود آمد؛ بر سر نویسندگان، سینماگران، پژوهشگران و تمامی آنان که فرهنگ و هویت این سرزمین برایشان هنوز معنایی زنده دارد؛ خبری که نه کسی در انتظارش بود و نه تاب شنیدنش را داشت.
محمدرضا مرعشیپور، مترجم ادبیات معاصر عرب و پژوهشگر ادبیات کهن فارسی در روزنامه ایران نوشت: روانشاد بهرام بیضایی استاد همه ما بود. ایشان پژوهشهای بسیار مفصلی در حوزه تئاتر و هنر نمایشی دارند.
محمدحسین بنکدار تهرانی، مدیر مؤسسه فرهنگی همیشه در میان در روزنامه ایران نوشت: سال ۱۳۵۱ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کتابی از بهرام بیضایی با تصویرسازی مرتضی ممیز چاپ کرد به نام «حقیقت و مرد دانا». قصه بچهای هست که پیامدِ تماشای نمایشی، اَنگیخته میشود که بداند حقیقت چیست؟ و زاروزندگیاش را، یکباره رها میکند و پِی پیرمردی میدود که گمانمیکند حقیقت را میداند و هرگز در همه عمر، یعنی تا پیرسالی (همین بچه داستان) هم به او نمیرسد. او مدام راه میرود تا آن زمان که خودش هم پیر و فرسوده میشود و کنج عُزلت میگزیند و باز بچهای سرمیرسد و از او میپرسد که حقیقت چیست؟
دو فیلم کمدی با بازی بازیگرانی همچون سام درخشانی، محسن کیایی، مهران احمدی، بیژن بنفشهخواه و الیکا عبدالرزاقی از سهشنبه همین هفته در سینماها اکران میشوند.
مراسم اهدای جایزه «سیمرغ صدا» با حضور علی بخشیزاده معاون صدای رسانه ملی، علیرضا قزوه رئیس مرکز پاسداشت زبان و ادبیات فارسی صدا و سیما، محمدجعفر محمدزاده رئیس شورای پاسداشت زبان فارسی معاونت صدا، مدیران شبکههای رادیویی و جمعی از اهالی رادیو برگزار شد و در پایان، مهدی محمدیان از رادیو فرهنگ به عنوان نفر برگزیده این جایزه معرفی شد.