آخرین اخبار فرهنگ
صد سال ذهن‌کاوی / تاریخ روان‌کاوی نوشته استیون میچل و مارگارت بلک، دعوتی است به تأمل عمیق‌تر درباره ماهیت انسان

صد سال ذهن‌کاوی / تاریخ روان‌کاوی نوشته استیون میچل و مارگارت بلک، دعوتی است به تأمل عمیق‌تر درباره ماهیت انسان

روان‌کاوی بیش از یک قرن پیش توسط زیگموند فروید آغاز شد و یکی از جسورانه‌ترین تلاش‌ها برای کاوش در عمق ذهن انسان بود. این جنبش، ذهن را از قلمرو فلسفه و ادبیات به حوزه‌ای نظری-بالینی برد و مفاهیمی مانند ناهشیار، عقده‌ها و تأثیر کودکی را وارد فرهنگ عمومی کرد. اما مسیرش پر از فراز و فرود بود: گاهی به اوج شهرت رسید و گاهی مورد حمله شدید قرار گرفت؛ از اتهام علمی نبودن تا نقدهای فمینیستی و فرهنگی. با وجود همه این چالش‌ها، روان‌کاوی همچنان زنده ماند و به شاخه‌های متنوع و غنی تبدیل شد.

متفکر امیدساز؛ میراث امیدآفرین / چرا برای رسیدن به توسعه، هنوز به منظومه فکری شهید بهشتی نیاز داریم؟

گزارش «ایران» از نشست سالروز بزرگداشت آیت‌الله شهید بهشتی

متفکر امیدساز؛ میراث امیدآفرین / چرا برای رسیدن به توسعه، هنوز به منظومه فکری شهید بهشتی نیاز داریم؟

آیت‌الله شهید سیدمحمد حسینی بهشتی را می‌توان «متفکر امیدساز» نامید؛ اندیشمندی که امید را در توانایی فهم واقعیت‌ها و حل مسائل جامعه از دل این فهم جست‌وجو می‌کرد. نام او با حوزه‌های متنوعی چون فقه و اجتهاد، فلسفه و الهیات، سیاست و حقوق اساسی، اقتصاد و توسعه گره خورده است، اما اهمیت آیت‌الله بهشتی بیش از آنکه در گستره موضوعات مورد توجه او باشد، در تلاشش برای پیوند دادن این حوزه‌ها و شکل دادن به یک منظومه فکری منسجم نهفته است. او از جمله متفکرانی بود که می‌کوشید میان وفاداری به سنت دینی و ضرورت‌های جهان جدید آشتی برقرار کند و از همین رو، اندیشه‌اش همچنان برای کسانی که دغدغه توسعه، عدالت، آزادی و آینده ایران را دارند، الهام‌بخش و امیدآفرین است.

تأکید بر ضرورت بازاندیشی نظری در ایران‌شناسی در نمایشگاه کتاب وین

نخستین نمایشگاه تخصصی کتاب ایران‌شناسی در اتریش برگزار شد؛

تأکید بر ضرورت بازاندیشی نظری در ایران‌شناسی در نمایشگاه کتاب وین

به همت رایزنی فرهنگی ایران در اتریش، نخستین نمایشگاه تخصصی کتاب ایران‌شناسی با حضور جمعی از ایران‌شناسان، استادان دانشگاه، پژوهشگران و علاقه‌مندان به فرهنگ و تمدن ایران در «خانه حکمت ایرانیان» در وین افتتاح شد.

متفـکر الهیات رهـایی‌بخش / میراث شریعتی برای امروز جامعه ایران چه افق‌گشایی‌هایی دارد؟

گزارش «ایران» از نشست «یادکرد مقام علمی و فرهنگی دکتر علی شریعتی»

متفـکر الهیات رهـایی‌بخش / میراث شریعتی برای امروز جامعه ایران چه افق‌گشایی‌هایی دارد؟

نزدیک به نیم قرن پس از درگذشت دکتر علی شریعتی، نام و اندیشه او همچنان در کانون بحث‌های فکری و فرهنگی ایران قرار دارد. کمتر متفکری در تاریخ معاصر ایران را می‌توان یافت که آثار و آرای او تا این اندازه محل تفسیرهای متفاوت، نقدهای متعارض و بازخوانی‌های مداوم بوده باشد.

میهن‌دوستی در برابر ملی‌گرایی / مروری توصیفی-انتقادی بر کتاب برای عشق به میهن نوشته مائوریتسیو ویرولی

میهن‌دوستی در برابر ملی‌گرایی / مروری توصیفی-انتقادی بر کتاب برای عشق به میهن نوشته مائوریتسیو ویرولی

جنگ یکی از بسترهایی است که اندیشه و زیست ملی‌گرایانه و میهن‌دوستانه را بازتولید می‌کند. به بیان دیگر، گرایش به وطن‌خواهی ممکن است در بسترهای متنوعی تکوین یابد و رشد کند که یکی از آنها جنگ است.

سریال‌هایی که بوی محرم می‌دهند / بازنمایی محرم در قاب تصویر و نمایش

سریال‌هایی که بوی محرم می‌دهند / بازنمایی محرم در قاب تصویر و نمایش

هر ساله با فرارسیدن ماه محرم، کنداکتور صدا و سیما نیز رنگ و بوی دیگری به خود می‌گیرد. سال‌هاست که مدیران تلویزیون تلاش می‌کنند در کنار پخش آیین‌های عزاداری و برنامه‌های مذهبی، با تولید سریال‌های مناسبتی نیز به استقبال این ماه بروند. نتیجه این رویکرد، شکل‌گیری گونه‌ای از مجموعه‌های تلویزیونی است، هرچند موضوعات متفاوتی را روایت می‌کنند، اما در نهایت می‌کوشند مفاهیم برخاسته از فرهنگ عاشورا را در قالب داستان‌های نمایشی بازآفرینی  کنند.

شکوه قلم در میدان حماسه

روایت «جنگ رمضان» از منظر استادان خوشنویسی «دارالکتابه»

شکوه قلم در میدان حماسه

هم‌زمان با «جنگ رمضان» هنرمندان خطاط با آثارشان تلاشی سازمان‌یافته برای ثبت هنری یک مقطع تاریخی و بازتاب روحیه همبستگی و پایداری در جامعه انجام دادند.

روایت رنج نان

تأملی در جهان ادبی ماکسیم گورکی در نودمین سال درگذشتش

روایت رنج نان

در تاریخ ادبیات جهان، به‌ندرت می‌توان نویسنده‌ای را یافت که همچون آلکسی ماکسیموویچ پشکوف، معروف به ماکسیم گورکی (۱۹۳۶-۱۸۶۸)، تجربه زیسته‌ خود را تا این اندازه در تار و پود آثارش تنیده باشد.

موزه شهدای مدرسه شجره طیبه، سند ماندگار مظلومیت کودکان در جنگ رمضان خواهد بود

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در نشست کارگروه راه‌اندازی موزه شهدای مدرسه میناب:

موزه شهدای مدرسه شجره طیبه، سند ماندگار مظلومیت کودکان در جنگ رمضان خواهد بود

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در خصوص اهداف راه‌اندازی «موزه یادواره شهدای مدرسه شجره طیبه میناب» در مجموعه فرهنگی‌تاریخی سعدآباد گفت: این موزه با رویکردی روایت‌محور و مبتنی بر اسناد و اشیای واقعی، به منظور ثبت و بازنمایی ابعاد انسانی حمله به یک مرکز آموزشی و شهادت دانش‌آموزان بی‌گناه شکل می‌گیرد تا در برابر فراموشی تاریخ ایستاده و صدای مظلومیت کودکان قربانی جنگ را به افکار عمومی جهان منتقل کند.

انقلابی خودساخته / گرامیداشت حاج علیرضا بکایی و رونمایی از کتاب - مجله همشهری آیه

انقلابی خودساخته / گرامیداشت حاج علیرضا بکایی و رونمایی از کتاب - مجله همشهری آیه

چهره‌های تأثیرگذار در فرهنگ و اجتماع و سبک زندگی‌شان از سرمایه‌های فرهنگی هر جامعه‌ای هستند که اگر به نیکی قدر دانسته شوند و زحمات و تلاش‌های آنان بموقع دیده و ستوده شود، باعث انگیزه مضاعف در این افراد خواهد شد.

معمار کلام ماندگار / به یاد استاد بهروز رضوی

معمار کلام ماندگار / به یاد استاد بهروز رضوی

در تاریخ فرهنگ و هنر هر سرزمینی، برخی صداها فراتر از یک ابزار ارتباطی، به «خاطره‌سازان جمعی» و «شناسنامه فرهنگی» یک ملت تبدیل می‌شوند. بهروز رضوی، بی‌شک یکی از همان چهره‌های یگانه و تکرارناشدنی است که فقدانش، نه‌تنها سکوت یک حنجره، بلکه خاموشی بخشی از تاریخ شفاهی و معرفتی ماست. اما آنچه رضوی را از دیگران متمایز می‌کرد و او را در قله گویندگی ایران می‌نشاند، تنها طنین خوش صدایش نبود؛ بلکه «شخصیت چندوجهی» و دانش عمیقی بود که در پس هر کلام او موج می‌زد.

میراث ماندگار یک مجسمه‌ساز در سیمای اصفهان

نگاهی به زندگی و اندیشه زنده یاد مرتضی نعمت‌الهی

میراث ماندگار یک مجسمه‌ساز در سیمای اصفهان

در تاریخ هنرمعاصر ایران، برخی هنرمندان تنها با آثارشان شناخته نمی‌شوند، بلکه نوع نگاه آنان به فرهنگ، تاریخ و جامعه نیز بخشی از هویت حرفه‌ای‌شان را شکل می‌دهد. مرتضی نعمت‌الهی را باید در شمار این گروه دانست؛ هنرمندی که مجسمه‌سازی را صرفاً عرصه آفرینش فرم و حجم نمی‌دید، بلکه آن را ابزاری برای بازخوانی حافظه تاریخی و فرهنگی جامعه می‌دانست. از این منظر، بررسی کارنامه او تنها مرور زندگی یک مجسمه‌ساز نیست، بلکه مطالعه بخشی از روند شکل‌گیری هنر شهری معاصر و نسبت آن با هویت ایرانی است.

از بازگشت خوانندگان خارج‌نشین تا چالش قیمت کنسرت‌ها

مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با «ایران» مطرح کرد

از بازگشت خوانندگان خارج‌نشین تا چالش قیمت کنسرت‌ها

موضوع بازگشت برخی هنرمندان ایرانی خارج از کشور به وطن، طی هفته‌های اخیر به یکی از بحث‌های حوزه فرهنگ و هنر تبدیل شده است؛ موضوعی که پس از اظهارات سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره فراهم شدن زمینه حضور دوباره ایرانیانی که مرتکب جرم نشده‌اند، بار دیگر مورد توجه قرار گرفت.

پناهگاه اخلاق؛ پس از شکست عقل / عقل مدرن از صلح می‌گوید اما در عمل بر مدار جنگ می‌چرخد

روایت مقصود فراستخواه از «انسان دانشگاهی و مسأله جنگ»

پناهگاه اخلاق؛ پس از شکست عقل / عقل مدرن از صلح می‌گوید اما در عمل بر مدار جنگ می‌چرخد

با وجود همه پیشرفت‌های علمی، توسعه نهادهای بین‌المللی و گسترش گفتمان حقوق بشری، اما همچنان «مسأله جنگ» یکی از پایدارترین و پیچیده‌ترین مسائل جهان معاصر باقی مانده است.

یوز، هویت ایرانی و جام جهانی / نشانه‌شناسی فرهنگی پیراهن تیم ملی فوتبال در جام ۲۰۲۶

یوز، هویت ایرانی و جام جهانی / نشانه‌شناسی فرهنگی پیراهن تیم ملی فوتبال در جام ۲۰۲۶

پیراهن تیم ملی فوتبال در جام جهانی ۲۰۲۶، بیش از آنکه یک محصول ورزشی باشد، حامل یک پیام فرهنگی است، پیامی که البته در نگاه اول، بیش از هر چیز با تکرار شناخته می‌شود تا نوآوری، اما می‌تواند نقطه عزیمت یک خوانش فرهنگی از این پیراهن باشد؛ خوانشی که از سطح پارچه و رنگ فراتر می‌رود و به نسبت میان هویت ملی، حافظه جمعی و بازنمایی فرهنگی در فوتبال می‌پردازد.

پربازدیدترین ها