
چرا حافظ یک روز در تقویم میخواهد؟
در تقویم فرهنگی ایران، شعر و ادبیات روزهای بسیاری را به خود اختصاص داده است؛ روز فردوسی، سعدی، خیام، مولانا، عطار، نظامی، شهریار و در کنار همه اینها «روز شعر و ادب فارسی».

در تقویم فرهنگی ایران، شعر و ادبیات روزهای بسیاری را به خود اختصاص داده است؛ روز فردوسی، سعدی، خیام، مولانا، عطار، نظامی، شهریار و در کنار همه اینها «روز شعر و ادب فارسی».

دیوان حافظ در همه خانهها هست، در همه مدرسهها و کتابخانهها هست. ایرانیان هر جای دنیا که باشند وقتی دور هم جمع شوند شعری از حافظ میخوانند و درباره آن حرف میزنند و من میخواهم در این نوشته تجربههای خودم را از خواندن دیوان حافظ بیان کنم، برای کسانی که دوست دارند با شعر حافظ آشنا شوند.

قرنهاست که از عصر حافظ گذشته اما هنوز هم در میان هیاهوی دودگرفته و اضطراب جاری در چهارراههای این سرزمین، کودکانی با دستانی کوچک و چشمانی زلال پلی شدهاند میان شاعری از قرن هشتم هجری قمری با مردم امروز؛ همانها که ابیات دیوان لسانالغیب را در تکهکاغذهای ارزان به عابران خسته عرضه میکنند؛ تصویری که شاید در نگاه نخست، تکراری و بخشی از سیمای روزمره خیابان به نظر برسد اما حقیقتی عریان و تکاندهنده از پیوند ناگسستنی این شاعر است با ناخودآگاه جمعی ما.

بسیاری از ما، حافظ را چونان مُسکن و مأوایی کهن میشناسیم که در آن بالیدهایم؛ با سقف بلند غزلهایش مأنوسیم و بر فرش نقشدار ایهامهایش، بیآنکه بدانیم، دمی را آسودهایم اما حقیقت تلخ و در عین حال شکوهمند آن است که ما در حافظ، تنها ساکن و سائر بودهایم و نه عارف و مشاهدهگر.

در این روزها که جامعه با جنگ تحمیلی مواجه است، اغلب از نخبگان علمی و دانشگاهی پرسیده میشود که وظیفه آکادمیسینها در مواجهه با بحران جنگ چیست. در همین راستا، جامعهشناسان نیز با این پرسش روبهرو هستند که در زمانه جنگ از جامعهشناسی چه انتظاری باید داشت و جامعهشناسان برای کاهش و التیام پیامدهای این بحران چه گامهایی میتوانند برای جامعه بردارند؟

حافظ تنها شاعری بزرگ در حافظه تاریخی ایرانیان نیست، او صدای ماندگار اندیشه، عشق و آزادی در فرهنگ ماست. قرنها از روزگار او گذشته، اما غزلهایش همچنان با زندگی امروز ما پیوند دارند.

آیین رونمایی از آلبوم موسیقی «فریاد»، دومین آلبوم رسمی مصطفی راغب، یکشنبه ۱۹ مهرماه در تالار وحدت تهران برگزار شد؛ آلبومی که شکلگیری آن به پیش از جنگ ۱۲روزه بازمیگردد و در تلاش است با پیوند میان تجربه نسل طلایی موسیقی پاپ و ظرفیتهای نسل جدید، روایتی تازه از موسیقی امروز ارائه دهد.

امروز بیستم مهر به نام حافظ نامگذاری شده. شمسالدین محمدِ شیرازی، شاعر بود یا خنیاگر؟ برای رمزگشایی از معمای بزرگ تخلص «حافظ» ویدیوی روزنامه ایران را تماشا کنید.

شاید جشنواره فیلم فجر برای مخاطب عام جذابتر باشد، اما بسیاری از مخاطبان جدی و منتقدان، جشنوارههای فیلم کوتاه و مستند را جریانسازتر میدانند و معتقدند در میان جشنوارههای ایران، این دو بیش از بقیه به رسالت خود عمل کردهاند.

۲۰ مهرماه روز جهانی شمس الدین محمد حافظ شیرازی این شاعر بلند آوازه ایران و جهان و فخر انسانیت است.

دومین دوره فستیوال مستقل «واک» با حضور هنرمندان حوزه صدا و اجرا، پیشکسوتان، داوران و شرکتکنندگان برگزار شد. در این دوره، ۷ هزار و ۶۱۰ اثر از سوی ۴ هزار و ۵۹۰ نفر به دبیرخانه رسید و آثار در ۹ شاخه به رقابت گذاشته شدند. بزرگداشت پیشکسوتان و معرفی استعدادهای تازه، دو محور اصلی این رویداد بود؛ آیینی که در دوره دوم نیز بر ارتباط میان تجربه نسلهای پیشین و ظرفیتهای نسل جوان تمرکز داشت.

روایت مارکو روبیو از جنگهای ایران و یونان بیش از آنکه برآمده از تحلیلهای استوار تاریخی باشد، بازتولیدی از کلیشههای هالیوودی و شرقشناسانه است که هدف آن نه واکاوی تاریخ، بلکه ابزارسازی سیاسی برای تقابلهای معاصر است. تقلیل رویاروییهای پیچیده ژئوپلتیک جهان باستان به یک تقابل سادهانگارانه میان دموکراسی خیرخواه و بربریت غارتگر، نادیده گرفتن آشکار اسناد دست اول تاریخی است که نشان میدهد امپراطوری هخامنشی نه در جستوجوی تخریب، بلکه در پی برقراری نظم و اجرای عدالت بر اساس موازین حقوقی عصر خود بوده است.

اگر شفیعی کدکنی را فقط به عنوان شاعر بخوانیم، بخشی مهم از جایگاه او در ادبیات معاصر ایران را نادیده گرفتهایم؛ و اگر او را فقط در مقام پژوهشگر، مصحح و استاد دانشگاه بشناسیم شاید از فهم سرچشمهای که به بسیاری از پژوهشهای او جان بخشیده است، باز بمانیم. اهمیت شفیعی کدکنی دقیقاً در همین همنشینی کمنظیر شعر و تحقیق است؛ در اینکه شاعر و محقق در آثار او نه دو شخصیت جدا، بلکه دو شیوه متفاوت برای مواجهه با زبان و ادبیاتاند.

نشست خبری بیستویکمین جشنواره بینالمللی نمایش عروسکی تهران-مبارک، صبح شنبه ۱۸ مهرماه با حضور پوپک عظیمپور دبیر جشنواره، حسن جودکی مشاور برنامهریزی و مالی این رویداد و جمعی از اصحاب رسانه در تالار مشاهیر مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، تاریخ را از «وسط ماجرا» روایت میکند؛ روایتی گزینشی که عامدانه چشم بر پیشینه وقایع میبندد و نمیگوید لشکرکشی خشایارشاه در واقع پاسخی دفاعی به تهاجم پیشین یونانیها و به آتش کشیدن شهر «سارد» (پایتخت ساتراپی هخامنشی لیدیه) بود.

موضوع سخنرانی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا که اخیراً در فضای مجازی نیز دیده میشود، موضوعی بود که اتفاقاً دیروز درباره آن با شاگردانم در کلاس درس گفتوگو کردم. گفتوگو با این پرسش شروع شد که چرا روبیو، وزیرخارجه آمریکا موضوعی را که مربوط به ۲۵۰۰ سال پیش است، به میان کشیده؟ به نظرم او میخواهد بگوید که ما ایرانیان ۲۵۰۰ سال است که آتش به پا میکنیم، اما او کاملاً اشتباه میکند.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا تلاش کرده در سخنرانی که در کنار آکروپلیس داشت، سیاست آمریکا را نه تنها درباره آنچه در خاورمیانه انجام میدهند بلکه بهویژه در ربط با ایران توجیه کند. ما در این سخنرانی نوعی اورینتالیسم/ Orientalism (شرق شناسی) تکراری را شاهد بودیم.

محمدرضا شفیعی کدکنی تنها یک شاعر یا پژوهشگر نیست؛ او حلقه اتصال سنت خراسانی با شعر مدرن فارسی است، کارنامه او تصویری چندوجهی از فعالیتهایش در شعر معاصر فارسی، پژوهش، ترجمه و مقالههای غنی است که راه ارتباط آن با دل مخاطب، همان قلم رسا و روانی است که تنها از شفیعی کدکنی برمیآید.

سخنرانی اخیر مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، در تپه «پِینیکس» آتن و در سایه معبد پارتنون، بار دیگر رویارویی تاریخی ایران و یونان باستان را دستمایه خوانشهای ایدئولوژیک و سیاسی روز قرار داد.

آیین افتتاحیه نمایشگاه آثار خلقشده در رویداد هنری «بر خط آواز» با حضور جمعی از استادان و هنرمندان حوزههای نقاشی، خوشنویسی و موسیقی، جمعه ۱۷ مهرماه در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد.