سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد، در ملاقات با مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با تکرار ادعاهای سیاسی درباره برنامه صلحآمیز هستهای ایران مدعی شد که آژانس باید تضمین کند ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نخواهد کرد.
یک هفته تا موعد احتمالی فعال شدن مکانیزم ماشه باقی مانده و این فرصت محدود برای جلوگیری از بازگشت تحریمهای ششگانه حیاتی است. ایران باید با دیپلماسی فعال، همزمان در چند سطح تلاش کند؛ چه از طریق تمدید مهلت و چه حلوفصل نهایی موضوع. هرچند نتیجه قطعی دشوار است، اما تمدید موقت اقدامی راهبردی است تا فرصت دیپلماسی حفظ و از وخامت شرایط با آژانس و اروپا جلوگیری شود.
سفر رئیس جمهوری به نیویورک فرصتی حساس برای دیپلماسی ایران است و هدف اصلی آن باید اصلاح ذهنیت بینالمللی درباره نقش ایران در منطقه و نظام بینالملل باشد. در این سفر ضروری است که پیام روشنی منتقل شود: ایران همواره قربانی تهدیدها و اقدامات جنگطلبانه اسرائیل بوده و نه آغازگر درگیری.
سفر رئیسجمهوری مسعود پزشکیان به نیویورک یکی از پیچیدهترین مقاطع دیپلماسی ایران در سازمان ملل است و این پرسش مطرح میشود که آیا حضور او میتواند وضعیت کنونی را تغییر دهد و در صورت امکان، چه اقدام مؤثری میتواند انجام شود.
در آستانه برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل، نقش محمدرضا پزشکیان به عنوان نماینده ایران در نیویورک اهمیت ویژهای پیدا کرده است. مهمترین مأموریت او، ایجاد تحرک دیپلماتیک گسترده و مشروعیتزدایی از بازگرداندن مکانیزم ماشه و تحریمهاست.
در آستانه مجمع عمومی سازمان ملل، سفر رئیسجمهوری به نیویورک فرصت و چالش همزمانی برای ایران ایجاد کرده است. فعال شدن مکانیزم ماشه و بازگشت تحریمها تهدید سیاسی و اقتصادی جدی است، اما این شرایط میتواند با راهبرد دیپلماتیک هوشمندانه به اهرمی برای مدیریت بحران تبدیل شود.
در یک هفته باقیمانده تا بازگشت قطعنامه تحریمها، بحث درباره نقش احتمالی محمدرضا پزشکیان در نیویورک و امکان ایجاد کانال مذاکره با رئیسجمهوری آمریکا پررنگ شده است.
دور کردن سایه جنگ و تهدیدات احتمالی از ایران، امروز یکی از مسائل اساسی کشور است و بازتاب آن را میتوان در اعتماد بازار و فضای کسبوکار مشاهده کرد. برای ارزیابی دقیق این وضعیت، سنجشهای مستند میتواند تصویری روشن به مسئولان ارائه دهد.
در شرایط پیچیده کنونی نظام بینالملل، واقعبینی کلید مدیریت مؤثر است. اروپا در برابر آمریکا تقریباً منفعل است و نه فقط در موضوع ایران بلکه در مسائل منطقهای و حتی فناوریهای پیشرفته مانند هوش مصنوعی، هیچ ابتکار مستقلی ندارد. نگرانی اصلی اروپا، اوکراین است و در منطقه نیز کشورهای اطراف ایران تحت تأثیر سیاستهای رژیم صهیونیستی عملکردی منفعلانه دارند. در آمریکا نیز برداشت فعلی این است که برنامه هستهای ایران تحت کنترل است و نیازی به مذاکره فوری دیده نمیشود.
در چنین فضایی تمرکز بر تقویت رویکرد صلحطلبانه و عدالتمحور ایران در عرصه بینالمللی اهمیت حیاتی دارد. ایران همواره به عنوان کشوری فعال در حوزه صلح و قابل اعتماد در تعاملات جهانی شناخته شده و برخلاف برخی بازیگران بینالمللی، هیچگاه سیاست جنگطلبانه را دنبال نکرده است.
حضور در نشستهای بینالمللی از جمله نشستی در سطح سران کشورهای عضو سازمان ملل متحد نیازمند یک برنامه جدی و راهبردی است که بتواند در چهارچوب آن اهداف و اولویتهای کشور را پوشش داد.
علاوه بر دیدارها، ملاقاتها و نشستهای رسمی و آشکار که در این دوره از نشست مجمع عمومی اهمیت دارد، مهمترین دستورکار رئیسجمهوری در سفر به نیویورک باید در چهارچوب دیپلماسی پنهان تنظیم شود.
سفر آقای رئیسجمهوری به نیویورک مملو از فرصتهایی است که باید آنها را جذب کرد. در این سفر رئیسجمهوری ما باید محاسباتی که در مورد ایران شکل گرفته بود تا منجر به تجاوز به خاک کشور شد را برهم بزند.
دبیر شورای عالی امنیت ملی کشور،گفت: این دروغ است که ایران مذاکره نمیکند. اگر پیشنهاد عاقلانه و عادلانهای ارائه شود که منافع ایران را حفظ کند، میپذیریم.
سفر آقای پزشکیان به نیویورک فرصتی طلایی است تا اهداف جمهوری اسلامی ایران در ابعاد سیاسی، فرهنگی و تمدنی و سیاستهای عدالتمحور در عرصه بینالمللی بهوضوح تبیین شود.
سفر این هفته رئیسجمهوری ایران به نیویورک و حضور در نشست سالانه سازمان ملل، فرصتی استثنایی برای آزمودن یک ابتکار تازه دیپلماتیک است؛ ابتکاری که تهران پیشتر به اروپا ارائه داده است.
سفر رئیسجمهوری مسعود پزشکیان به نیویورک در شرایطی انجام میشود که تنها پنج روز تا پایان روند موسوم به «فرصت ۳۰ روزه» باقی مانده و پرونده هستهای ایران در حساسترین نقطه خود قرار گرفته است. اگرچه احتمال نهاییشدن بازگشت تحریمهای شورای امنیت بسیار بالاست، اما هنوز روزنهای کوچک برای تغییر مسیر وجود دارد؛ روزنهای که بیش از همه بر دوش تیم دیپلماتیک و بویژه عباس عراقچی قرار دارد.