ساعت از سه بامداد جمعه ۲۳ خرداد نگذشته بود که در تهران، تلفنها یکی پس از دیگری به صدا درآمدند. دو پیام محرمانه، یکی از همسایهای نزدیک و دیگری از متحدی دیرینه یک خبر واحد داشت: «حملهای در راه است.» کمتر از یک ساعت بعد، شهر به لرزه درآمد. انفجارها، بامداد تهران و چند شهر دیگر را به صحنهای از جنگ مستقیم بدل کرد. اسرائیل نامی بی مسما را برای عملیات خود گذاشته بود اما در ایران آن را چیزی کمتر از اعلام جنگ مستقیم نمیدیدند.
تحلیل سیاست خارجی همواره نیازمند پرهیز از سادهسازی و تقلیلگرایی است. سیاست خارجی نه میتواند صرفاً در قالب دیپلماسی تعریف شود و نه دیپلماسی را میتوان تنها به مذاکره فروکاست. دیپلماسی در واقع یکی از ابزارهای سیاست خارجی است و مذاکره نیز صرفاً یکی از فنون دیپلماسی به شمار میآید. بر این اساس هرگونه ارزیابی از سیاست خارجی باید ناظر به لایههای متنوع تصمیمگیری و ساختارهای نهادی آن باشد.
جنگ ۱۲ روزه علیه جمهوری اسلامیایران واقعه مهمیدر حافظه تاریخی ملت ما و در عرصه سیاست خارجی کشور بود. در این جنگ، ایران نه تنها با تهاجمینظامیو بیسابقه مواجه شد، بلکه عرصهای از نبردهای حقوقی، دیپلماتیک و رسانهای نیز پیش روی ما قرار گرفت. وظیفه اصلی وزارت امور خارجه و بویژه معاونت امور حقوقی و بینالمللی، ترجمه این مقاومت در میدان سیاست و حقوق بینالملل بود.
روزهای اول آغاز به کار دولت چهاردهم را میتوان به ورود ناگهانی وزارت امور خارجه ایران به میدان مین بحرانها تشبیه کرد؛ میدانی که گویی هر گامش آزمونی تازه بود و هر لحظهاش انباشته از تهدیدهایی که میتوانست مسیر آینده سیاست خارجی را از بنیان دگرگون کند.
یک سال از آغاز به کار دولت وفاق ملی دکتر پزشکیان میگذرد. دولت چهاردهم در همان آغاز و همچنین در آستانه یکسالگیاش، با دو تجاوز آشکار رژیم صهیونیستی به خاک کشور مواجه شد؛ بار اول، اندک ساعاتی پس از مراسم تحلیف رئیسجمهوری، میهمان رسمی و عالیرتبه آن مورد حمله تروریستی رژیم صهیونیستی قرار گرفت و بار دوم، در آستانه یکسالگی فعالیت دولت وفاق، رژیم صهیونیستی با همکاری همدستان بینالمللیاش یک تجاوز آشکار نظامی را ـ که نقض صریح قوانین و مقررات بینالمللی بود ـ علیه خاک کشورمان ترتیب داد.
شهردار تهران با یادآوری تجربه اسکان آسیبدیدگان جنگ گفت: در آن زمان وظیفهای برای اسکان موقت نداشتیم، اما هتلها را تخلیه کردیم و در اختیار خانوادهها گذاشتیم.
سختنگوی وزارت خارجه درباره اینکه چرا برخلاف معمول، آقای عراقچی را در سفر به ژنو که در میانه جنگ صورت گرفت، همراهی نکردید، گفت: در آن ایام تعداد زیادی از رسانههای خارجی و بینالمللی به ایران دعوت شدند و حضور یافتند.
سخنگوی وزارت خارجه درباره دوره پرتنش جنگ ۱۲ روزه و چگونگی و نحوه مدیریت بحران در آن دوره گفت: دوره دفاع ۱۲ روزه شرایط خاص و دشواری داشت؛ زیرا ارتباطات معمول برقرار نبود. همه همکاران از همان ساعات اولیه روز جمعه در شورای معاونین، با حضور آقای وزیر و مدیران کل، در وزارت خارجه حاضر شدند و فعالیت خود را آغاز کردند.
سخنگوی وزارت خارجه درباره دلیل حضور وزیر امور خارجه در رستوران و صرف غذای محلی در سفرهای منطقه ای گفت: از منظر دیپلماسی عمومی، این نوع اقدامات و تأثیرگذاری دیپلماسی غیررسمی بر فضای رسانهای و مناسبات با کشور میزبان اهمیت قابل توجهی داشت.
«ایران» حواشی طرح هنوز ثبت نشده خروج از ان.پی.تی را بررسی میکند
دو روز پس از اعلام بیانیه سه کشور اروپایی مبنی بر فعالسازی مکانیسم «اسنپ بک» (موسوم به مکانیسم ماشه)، و در حالی که تا این زمان اثر این بیانیه بر تصمیم شورای امنیت سازمان ملل مشخص نیست و درعین حال تصمیم نهایی نهادهای عالی و تصمیمگیرنده درباره نحوه پاسخ به این اقدام تروئیکای اروپایی اعلام نشده است؛ یک عضو کمیسیون اصل ۹۰ مجلس از تهیه طرح سه فوریتی خروج ایران از معاهده پیمان بینالمللی منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) و پروتکل الحاقی آن خبر داد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه با اشاره به آمادگی این سازمان برای شرایط و فضای بعد از فعال شدن مکانیسم ماشه توسط غربیها، گفت: با همکاری قوا و دولتمردان، موضوعات مرتبط با مکانیسم ماشه پشت سر گذاشته خواهد شد.
امیرسعید ایروانی سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل اقدام «غیرقانونی» سه کشور اروپایی مبنی بر اعلام آغاز فرایند اسنپبک را «مردود» دانست و با بیان اینکه ین اقدام، سازوکار حلوفصل اختلافات برجام را دور زده است، گفت: ایران به دیپلماسی متعهد است، اما هرگز تحت تهدید یا اجبار مذاکره نخواهد کرد.
متاسفانه اغلب مسائلی که امروز در کشور با آنها مواجه هستیم به وضعیت بحرانی رسیدهاند: برق، گاز، آب، دلار، مسکن، اشتغال، تحریم و ... هر کسی میتواند یکی از اینها را روی میز بگذارد و درباره متغیرهای مستقل آنها بیاندیشد و شیوه تاثیر آنها را بررسی کند.
وزیر خارجه ایران با بیان اینکه «اروپا نباید خود را با توهم استفاده از سازوکار اسنپبک بهعنوان اهرمی برای ایفای نقش در حداقل یک حوزه فریب دهد»، نوشت: ایران بهصراحت اعلام کرده که دنبال کردن این مسیر، سه کشور اروپایی را در رابطه با ایران به نیرویی کاملاً بیاثر و تاریخگذشته تبدیل خواهد کرد.
